آن هديه چيست؟ عرض كرد: صبر و نيكوتر از صبر. فرمود: نيكوتر از صبر چيست؟ عرض كرد: رضا و نيكوتر از آن. فرمود: نيكوتر از رضا چيست؟ عرض كرد: زهد و نيكوتر از آن. فرمود: نيكوتر از زهد چيست؟ عرض كرد: اخلاص و نيكوتر از آن. فرمود: نيكوتر از اخلاص چيست؟ عرض كرد: يقين و نيكوتر از يقين. پيامبر مى‌فرمايد گفتم: اى جبرئيل! نيكوتر از يقين چيست؟ گفت: راه رفتن به آن توكّل نمودن بر خداى عزّ و جلّ است گفتم: توكّل بر خدا چيست؟ گفت:

آگاهى به اينكه ضرر و نفع و عطا و منع هيچ يك به دست مخلوق نيست و نوميدى از مخلوق را در عمل رعايت كند پس هر گاه بنده‌اى چنين باشد براى هيچ كس غير از خدا كار نمى‌كند و اميد و بيم ندارد جز از خدا و به هيچ كس جز خدا چشم نمى‌دوزد پس اين معناى توكّل است. گفتم: اى جبرئيل! تفسير صبر چيست؟ گفت: در سختى شكيبايى كند چنان كه در شادى و در تنگدستى شكيبايى كند چنان كه در ثروتمندى و در بلا شكيبايى كند چنان كه در وقت عافيت و تندرستى پس از بلايى كه به او رسيده به نزد مخلوق شكوه و شكايت نبرد. گفتم: تفسير قناعت چيست؟ گفت: به آنچه از دنيا نصيب او گرديده قانع باشد به كم قانع باشد و شكر آن را به جاى آورد. گفتم: تفسير رضا چيست؟

گفت: شخص رضايتمند بر مولاى خود خشم نمى‌گيرد چه به دنيا رسيده باشد چه نرسيده باشد و بر نفس خود به عمل كم خوشنود نيست.

گفتم: اى جبرئيل! تفسير زهد چيست؟ گفت: اينكه دوست بدارد آن كس را كه آفريننده‌اش را دوست دارد و دشمن بدارد آن كس را كه آفريننده‌اش را دشمن مى‌دارد و از حلال دنيا بر خود تنگ بگيرد و به حرام آن توجّهى نكند زيرا حلال آن حساب دارد و حرامش موجب عقاب است و به همه مسلمانان مهربانى كند چنان كه نسبت به خود مهربان است و آنچنان كه از مردارى كه بوى گندش زياد شده است پرهيز مى‌كند از سخن گفتن بپرهيزد و همچنان كه از آتشى كه او را فرا گيرد دورى مى‌كند از چيزهاى پوچ و فانى دنيا و زينت دنيا پرهيز كند و آرزويش را كوتاه كند و اجلش را پيش رو داشته باشد. گفتم: اى جبرئيل! تفسير اخلاص چيست؟ گفت: مخلص كسى است كه هيچ چيز را از مردم درخواست نكند تا خود بيابد و آنگاه كه يافت خوشنود باشد و اگر چيزى در نزد او باقى ماند آن را در راه خدا عطا كند پس اگر از مخلوق درخواست نكند به عبوديّت خداوند اقرار كرده است.