جهاد النفس وسائل الشیعة ت افراسیابی - شیخ حر عاملی - الصفحة ٣٣ - ٣ - باب حقوق واجب و مستحبى كه قيام به آنها سزاوار است
سپس اگر روزى توان عوض دادن و جبران خوبىاش را يافتى چنين كن. و امّا حقّ اذان گو اين است كه بدانى او پروردگار عزيز و جليل را به ياد تو مىآورد و تو را به سوى بهرهات دعوت مىكند و تو را بر انجام فريضهاى كه خداى عزّ و جلّ بر تو واجب ساخته يارى مىكند پس بر اين كار از او همانند كسى كه به تو نيكى روا داشته قدردانى كن. و امّا حقّ كسى كه پيشنماز توست اين است كه بدانى او سفير بودن بين تو و پروردگارت را به عهده گرفته و سخنگوى توست و تو از جانب او سخن نمىگويى و دعاگوى توست و تو دعايش نمىكنى و تو را از هول و هراس ايستادن در پيشگاه پروردگارت كفايت كرده است، اگر نقصى باشد به گردن اوست نه تو و اگر نمازش كامل و تمام باشد تو نيز با او شريك هستى و بر تو برترى ندارد با سپر خود تو را نگاه داشته و با نماز خود نمازت را حافظ گشته پس بايد به اندازه خوبى و خدمتى كه به تو دارد قدردان و سپاسگوى وى باشى.
و امّا حقّ همنشينت اين است كه با نرمى پذيراى او باشى و در گفتگو با وى انصاف را رعايت كنى و جز با اجازه او از جايت برنخيزى و او مىتواند بدون اجازه تو بر خيزد، لغزشهايش را به فراموشى سپار و خوبيهايش را حفظ كن و جز خوبى را به گوش او مرسان. و امّا حقّ همسايهات اين است كه در نبود او حفظش كنى و در هنگام حضور اكرامش نمايى و زمانى كه مورد ستم قرار مىگيرد به يارىاش بشتابى، عيب او را پىگيرى مكن و اگر دانستى كه بدىاى دارد بدىاش را بپوشان و اگر دانستى كه نصيحت را مىپذيرد بين خود و او نصيحتش كن و هنگام سختى او را وامگذار و از لغزشش در گذر و گناهش را ببخش و با او به بزرگوارى معاشرت كن و هيچ نيرويى نيست جز به كمك خدا. و امّا حقّ همدم و همصحبت اين است كه با او به مهربانى و انصاف مصاحبت كنى و چنان كه گرامىات مىدارد گرامىاش دارى و او را وامگذار كه در كرم نمودن بر تو پيشى گيرد و اگر پيشى گرفت پاداشش را ده و دوستش بدار چنان كه دوستت مىدارد و اگر همّت به ارتكاب معصيت خدا گماشت بازش دار و براى او مايه رحمت باش نه عذاب و هيچ نيرو و قدرتى نيست جز به كمك خدا. و امّا حقّ شريك اين است كه اگر غايب شد كارش را تو انجام ده و اگر حاضر باشد رعايت حالش را كن و بدون نظر او تصميم مگير (يا در مقابل حكم او، حكم مده) و بدون مشورت او به رأى خود عمل مكن و مالش را نگهدارى كن و در كار او چه با ارزش باشد و چه بىارزش خيانت روا مدار زيرا دست خداوند تبارك و تعالى تا زمانى كه دو شريك