جهاد النفس وسائل الشیعة ت افراسیابی - شیخ حر عاملی - الصفحة ٤٣ - ٤ - باب استحباب كسب صفات پسنديده و به كار بردن آنها و ذكر تعدادى از آنها

وزير اوست و عقل فرمانده لشكريان او و مدارا برادر او و نيكى پدر اوست.

٢٩- امير المؤمنين ٧ فرمود: اسلام داراى چهار ركن است: توكّل بر خدا و واگذاردن كار به خداوند و راضى بودن به قضاى الهى و تسليم بودن در مقابل امر خداى عزّ و جلّ.

٣٠- امام باقر ٧ فرمود: از امير المؤمنين ٧ در باره ايمان سؤال شد و حضرت پاسخ دادند: همانا خداوند عزّ و جلّ ايمان را بر چهار پايه نهاد: بر صبر و يقين و عدل و جهاد. امّا صبر خود بر چهار شاخه است: بر شوق [به بهشت‌] و ترس [از جهنم‌] و بى‌رغبتى به دنيا و انتظار كشيدن [مرگ‌]- تا آنجا كه فرمود:- و يقين نيز بر چهار شاخه است: بر بينا شدن در زيركى و باز گردانيدن [امور به سوى‌] حكمت و شناختن عبرت و روش پيشينيان. و عدل نيز بر چهار شاخه است: بر فهم دشوار و فرو رفتن در علم و حكم نيكو و [وارد شدن در] سبزه‌زار بردبارى-[١] تا آنجا كه فرمود:- و جهاد نيز بر چهار شاخه است: بر امر به معروف و نهى از منكر و صداقت و راستى در مواضع و دشمنى با نابكاران.

٣١- امام سجّاد ٧ فرمود: مؤمن سكوت مى‌كند تا سالم و سلامت بماند و سخن مى‌گويد تا [از گفتگو با ديگران‌] غنيمت گيرد و شهادتش را از افراد دور [و ناآشنا] كتمان نمى‌كند و هيچ كار خيرى را رياكارانه انجام نمى‌دهد و هيچ كار خوبى را به خاطر حيا ترك نمى‌كند، اگر ستوده شود از آنچه كه در باره‌اش مى‌گويند بيمناك است و از خداوند به خاطر آنچه كه در باره‌اش نمى‌دانند طلب مغفرت مى‌كند، گفتار كسى كه نسبت به او جاهل است او را نمى‌فريبد و از اينكه يكايك عملش حفظ و نگاه‌دارى مى‌شود بيمناك است.

٣٢- هشام بن حكم از امام موسى بن جعفر ٧ در حديثى طولانى روايت كند كه فرمود: اى هشام! امير المؤمنين ٧ مى‌فرمود: خداوند به هيچ چيز برتر از عقل پرستش نشده است و عقل كسى تمام و كامل نمى‌شود مگر اينكه در وى چند خصلت باشد: از كفر و بدى او ايمنى حاصل باشد و

[١]- در نهج البلاغه به جاى

ُ« روضة الحلم»

آمده است:

ُ« رساخة الحلم»

يعنى رسوخ و پا بر جا شدن بردبارى.