بر شخص خردمندى كه مغلوب و مقهور نگشته است [و سرگرم دنياطلبى نشده‌] سزاوار است كه ساعات خود را تقسيم كند: ساعتى را به مناجات با پروردگارش بگذراند و در ساعتى از نفس خود حساب بكشد و در ساعتى به نيكويى‌هايى كه خداوند با او نموده است انديشه كند و ساعتى را به بهره بردن نفسش از حلال خلوت كند زيرا اين ساعت يارى‌گر بقيه ساعات است و دلها را نيرويى تازه مى‌بخشد و جديّت در كار را در پى دارد (دلها را فارغ و آسوده مى‌سازد).

٨٦١- رسول خدا ٦ فرمود: همانا ياد كردن خداوند در صبحگاهان و شامگاهان از شكستن شمشيرها در راه خداى عزّ و جلّ بهتر است يعنى كسى كه خداوند را در هنگام بامداد ياد كند و كردار بد شبانگاهش را به ياد آورد و از خداوند طلب مغفرت كند و به سوى او توبه آرد آن روز در حالتى بر روى زمين سير مى‌كند كه بدى‌هايش پاك شده و گناهانش بخشيده گرديده است و كسى كه شبانگاه خداى را ياد كند و در باره غفلتى كه از نفس خويش در طول روز داشته و ضايع نمودن فرمان پروردگارش به نفس خود مراجعه كند پس خداى را به ياد آورد و از او طلب مغفرت كند و به سوى خدا باز گردد آن شب در حالتى به سوى خانواده‌اش مى‌رود كه گناهانش بخشيده شده است.

٨٦٢- امير المؤمنين ٧ فرمود: كسى كه از نفس خود مواظبت كند و از او حساب كشد سود مى‌برد و كسى كه از او غافل شود زيان مى‌بيند و كسى كه [از نفس خود] بيمناك باشد در سلامت و امان قرار مى‌گيرد و كسى كه عبرت گيرد بينا شود و كسى كه بينا باشد هوشيار و زيرك است و كسى كه زيركى دارد آگاهى مى‌يابد.

٨٦٣- پيامبر ٦ در وصيّتش به ابو ذر فرمود: اى ابو ذر! از نفس خود حساب بكش پيش از اينكه از تو حساب كشيده شود زيرا حسابرسى امروزت بسى آسانتر از حسابى است كه فردا از تو كشند و به نفس خود رسيدگى كن پيش از آنكه در ترازوى سنجش نهاده شوى و براى آن روز بزرگى كه كردارها نمايان مى‌شود خود را مهيّا و آماده ساز همان روزى كه اعمال هويدا مى‌شود و هيچ چيز بر خداوند پوشيده نيست، اى ابو ذر! كسى از گروه پرهيزكاران شمرده نمى‌شود مگر اينكه از نفس خود حساب كشد حسابرسى و دقّتى شديد، شديدتر از حسابى كه شريكى از شريك خود مى‌كشد، پس بايد بداند كه خوردنى و نوشيدنى و پوشاكش از كجاست؟ آيا از حلال است يا از حرام؟ اى ابو ذر! كسى كه باكى ندارد كه از كجا و چه راهى مال به دست مى‌آورد خداوند نيز در باره او باكى ندارد كه وى را از چه راهى وارد آتش سازد.

٨٦٤- امام حسن عسكرى ٧ در تفسير خود از پدران بزرگوارش : و آنان از