جهاد النفس وسائل الشیعة ت افراسیابی - شیخ حر عاملی - الصفحة ٣٤٣ - ٩٣ - باب صحيح بودن توبه در پايان عمر اگر چه هنگامى باشد كه جان به گلو رسيده باشد پيش از اينكه مرگ را به چشم ببيند و همچنين است اسلام آوردن

امروز به وسيله من موجودى را از آتش دوزخ رهايى بخشيد.

٨٤٦- ابراهيم بن محمد همدانى گويد: به امام على بن موسى الرضا ٧ عرض كردم: به چه علّتى خداوند عزّ و جلّ فرعون را در دريا غرق كرد در حالى كه او به خداوند ايمان آورد و به يگانگى او اقرار نمود؟ حضرت فرمود: زيرا او در هنگام ديدن عذاب الهى ايمان آورد و ايمان آوردن در وقت ديدن عذاب، پذيرفته نمى‌شود و اين حكم خداوندى است كه ذكر او در ميان گذشتگان و آيندگان بلند مرتبه است. خداى تعالى مى‌فرمايد: «پس آنگاه كه عذاب ما را ديدند گفتند: ما به خداوند يگانه ايمان آورديم و به آنچه پيش از اين شرك مى‌ورزيديم كافر گشتيم، پس ايمان آنان به حالشان سودمند نبود چرا كه آنان عذاب ما را به چشم ديدند»[١] و خداى عزّ و جلّ مى‌فرمايد: «روزى كه بعضى از نشانه‌هاى پروردگارت مى‌آيد در آن روز ايمان كسى كه پيش از آن ايمان نداشته يا در ايمان خود خيرى را كسب نكرده، به او سودى نمى‌بخشد»[٢] ٨٤٧- محمد بن ابى عمير گويد: به امام موسى بن جعفر ٧ عرض كردم: مرا در باره گفتار خداى عزّ و جلّ آگاه ساز كه خطاب به موسى ٧ مى‌فرمايد: «اى موسى و اى هارون! برويد به سوى فرعون كه او طغيان و سركشى نموده است»[٣] [چرا با اينكه خداوند در آيه بعد توصيه مى‌فرمايد كه با فرعون به نرمى سخن گوييد اما سرانجام وى را در دريا غرق مى‌سازد؟] حضرت پس از بيان و تفسير آيه بعد فرمود: زيرا خداوند دانست كه فرعون پند نمى‌پذيرد و خداترس نمى‌گردد مگر زمانى كه عذاب الهى را به چشم خود ببيند آيا نشنيده‌اى كه خداوند فرموده است: «تا هنگامى كه غرقه شدن او را فرا گرفت گفت: ايمان آوردم كه هيچ معبودى جز آنكه بنى اسرائيل به او ايمان آورده‌اند نيست و من تسليم اويم‌[٤]» پس خداوند ايمانش را نپذيرفت و فرمود: «آيا اكنون ايمان مى‌آورى در حالى كه پيش از اين عصيانگر و از فسادكنندگان بودى‌[٥]».

٨٤٨- رسول خدا ٦ فرمود: من در باره امت خود با پروردگارم رويارو شدم، پروردگار به من فرمود: همانا باب توبه تا زمانى كه در صور دميده شود باز گذاشته مى‌شود- سپس بعد از اين سخن رسول خدا ٦ بر ما رو آورد و فرمود:

به راستى كه كسى كه يك سال پيش از مرگش توبه كند خداوند توبه‌اش را مى‌پذيرد، سپس فرمود: يك سال زياد است، كسى كه يك ماه قبل از مردنش توبه كند خداوند توبه‌اش را قبول مى‌كند، سپس فرمود: يك ماه هم زياد است، هر كس يك جمعه به مرگش مانده توبه كند خداوند توبه‌اش را مى‌پذيرد، سپس فرمود: جمعه هم زياد است، كسى كه يك روز پيش از مرگش توبه كند خداوند توبه‌اش را مى‌پذيرد، سپس فرمود: يك روز هم زياد است،

[١]- مؤمن/ ٨٤ و ٨٥.

[٢]- انعام/ ١٥٨.

[٣]- طه/ ٤٣.

[٤]- يونس/ ٩٠ و ٩١.

[٥]- يونس/ ٩٠ و ٩١.