قرآن و فرهنگ زمانه
(١)
فهرست مطالب
٥ ص
(٢)
«ذلك الكتاب لا ريب فيه»
١١ ص
(٣)
آيا قرآن از فرهنگ زمانه تأثير يافته است
١٥ ص
(٤)
1 مجارات در استعمال
١٦ ص
(٥)
2 فراگيرى خطابهاى قرآن
١٨ ص
(٦)
3 واقعيت نه خيالآفرينى
٢٠ ص
(٧)
فرهنگى كه قرآن با آن به مبارزه برخاست
٢١ ص
(٨)
زن و منزلت او در قرآن
٢١ ص
(٩)
مردان يك درجه برتر از زنان
٢٣ ص
(١٠)
برترى پسر بر دختر
٢٨ ص
(١١)
سهم مرد دو برابر زن
٣٢ ص
(١٢)
تلاشهايى سست بنياد
٣٥ ص
(١٣)
ديه زن نصف ديه مرد
٣٨ ص
(١٤)
زن در عرصه گواه شدن
٤٣ ص
(١٥)
نكتهاى ادبى در آيه
٤٦ ص
(١٦)
زن در ساحت قضاوت
٤٨ ص
(١٧)
حق حضانت فرزند
٤٩ ص
(١٨)
اختيار طلاق
٥٢ ص
(١٩)
عيوب موجب فسخ در ازدواج
٦٥ ص
(٢٠)
تنبيه بدنى زن
٦٧ ص
(٢١)
حجاب
٧٩ ص
(٢٢)
چند همسرى
٨٤ ص
(٢٣)
همسران پيامبر
٩١ ص
(٢٤)
دو نكته
١٠٠ ص
(٢٥)
خرافات دورافتاده جاهلى
١١٨ ص
(٢٦)
سخنى در باب جنزدگى
١٢٢ ص
(٢٧)
چونان سرهاى شياطين
١٢٤ ص
(٢٨)
حور العين
١٣١ ص
(٢٩)
نكته
١٣٤ ص
(٣٠)
درخت و جويبار
١٣٥ ص
(٣١)
روسفيدان و روسياهان در رستاخيز
١٣٧ ص
(٣٢)
سحر در قرآن
١٤١ ص
(٣٣)
انواع سحر
١٤٥ ص
(٣٤)
ساحران فرعون
١٦٦ ص
(٣٥)
جادوگران بابل
١٦٩ ص
(٣٦)
نفاثات فى العقد
١٧٢ ص
(٣٧)
اسرار شگفت عالم ارواح
١٧٦ ص
(٣٨)
سخنى در باب چشم زخم
١٧٩ ص
(٣٩)
چشم زخم در قرآن
١٨٠ ص
(٤٠)
1 سفارش يعقوب به فرزندان
١٨٠ ص
(٤١)
2 آيه«و إن يكاد»
١٨٢ ص
(٤٢)
3 آيه«و من شر حاسد إذا حسد»
١٨٣ ص
(٤٣)
تأثيرگذارى چشم زخم
١٨٤ ص
(٤٤)
قرآن و شعر جاهلى
١٩٠ ص
(٤٥)
اقتباس
١٩٢ ص
(٤٦)
قرآن و تعابير ركيك
١٩٤ ص
(٤٧)
«التي أحصنت فرجها»
١٩٤ ص
(٤٨)
خيانت همسران نوح و لوط
١٩٦ ص
(٤٩)
فهرست آيات
١٩٧ ص
(٥٠)
فهرست منابع
٢٠٥ ص
 
١ ص
٢ ص
٣ ص
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص

قرآن و فرهنگ زمانه - معرفت، محمد هادى - الصفحة ١٩١ - قرآن و شعر جاهلى

و جاء يوم العيد في زينة

لمثل ذا فليعمل العاملون‌[١]

تاس‌دايل مى‌افزايد:

از حكايت‌هاى رايج عصر ما اين است كه دختر امرء القيس هنگامى كه شنيد فاطمه، دختر محمد صلى الله عليه و آله و سلم، اين آيه را مى‌خواند: «اقْتَرَبَتِ السَّاعَةُ وَ انْشَقَّ الْقَمَرُ»[٢]، گفت: «اين قطعه از قصايد پدر من است كه پدرت از او گرفته و ادعا كرده كه خدا آن را نازل كرده است.»[٣] دليل دروغ بودن اين افسانه آن است كه امرء القيس در سال ٥٤٠ ميلادى، سى سال پيش از ولادت پيامبر (٥٧٠ ميلادى) در گذشته است. اينك، اگر بدانيم فاطمه عليها السلام پنج سال پس از بعثت پيامبر (٦٠٩ ميلادى) و در سال ٦١٤ ميلادى تولد يافته است، ميزان بى پايگى اين افسانه معلوم مى‌شود. اگر فاطمه عليها السلام اين آيه را در حضور جمعى خوانده باشد، دست كم بايد ده ساله بوده باشد. اگر فرض كنيم كه دختر امرء القيس هم هنگام مرگ پدر، حداقل ده ساله بوده، مى‌بايست هنگام شنيدن اين آيه، ٩٤ سال داشته باشد؛ زيرا در سال ٥٣٠ ميلادى متولد شده و سال ٦٢٤ ميلادى آيه را شنيده است؛ در حالى كه در دوران جاهليت، كمتر زنى به اين سن مى‌رسيد.

احتمال قوى‌تر، آن است كه اين شعر [كه به امرء القيس نسبت داده شده‌] تضمين شعرى آيه قرآن است كه برخى ترانه سرايان عرب سروده‌اند و نظاير بسيارى دارد. شاهد آن، آوردن نام عيد در آن است كه از اصطلاحات خاص دوره اسلامى و پس از آن است و پيش از اسلام، سابقه نداشته است.[٤]

اقتباس در شعر يا نثر، گستره بسيارى دارد كه به دو قسم مجاز و غير مجاز


[١] . اقتباس از آيه ٦١ سوره صافات.

[٢] . قمر، ١.

[٣] . مصادر الاسلام، ص ٢٥- ٢٩.

[٤] . صاحب ديوان امرء القيس نيز آن را نقل نكرده است.