قرآن و فرهنگ زمانه - معرفت، محمد هادى - الصفحة ٧٠ - تنبيه بدنى زن

قتاده مى‌گويد:

زدن غير مبرّح آن است كه ناگوار و معيوب كننده نباشد.[١] به همين دليل شيخ ابوجعفر طوسى مى‌گويد:

اما زدن، بى‌هيچ اختلافى در آن، بايد غير مبرّح باشد. امام باقر عليه السلام فرمود: «بايد با چوب مسواك باشد.»[٢] قاضى ابن برّاج طرابلسى (م ٤٨١) مى‌نويسد:

اما زدن در آيه، زدنِ تأديبى است؛ چنان كه كودكان را به سبب كار اشتباهشان، مى‌زنند. نبايد زدنِ مُبرّح‌[٣] يا مُزمن‌[٤] يا مُدمى‌[٥] باشد و بايد بر جاهاى مختلف بدن تقسيم و از صورت پرهيز شود. اگر هم مى‌زند، بايد با چوب مسواك باشد. برخى از فقهاى عامه نيز گفته‌اند كه با دستمال پيچيده شده يا دِرّه‌[٦] باشد، نه با چوب يا تازيانه.[٧] همو در جاى ديگر مى‌گويد:

اگر زن بر مرد نشوز كرد (از حقوق زناشويى سرباز زد) مرد مى‌تواند در بستر و در سخن گفتن، از زن دورى كند و او را بزند؛ نه بسان اجراى حد و نه زدن دردآور. نيز بايد از زدن بر صورتش بپرهيزد و سخن گفتن با او را بيش از سه روز ترك نكند.[٨] در فقه الرضا آمده است:

زدن [بايد] با مسواك و مانند آن، به ملايمت و آرامى [باشد].[٩]

[١] . تفسير طبرى، ج ٥، ص ٤٤ و الدر المنثور، ج ٢، ص ٥٢٢.

[٢] . تفسير التبيان، ج ٣، ص ١٩١.

[٣] . سخت و دردآور.

[٤] . معيوب كننده و ناقص كننده.

[٥] . زدنى كه موجب پيدا شدن خون بر سطح پوست شود؛ حتى به صورت خراشيدگى.

[٦] . درّه نوعى تازيانه پارچه‌اى است كه دردآور نمى‌باشد و مانند دستمال پيچيده شده است.

[٧] . المهذب، ج ٢، ص ٢٦٤.

[٨] . همان، ص ٢٣١.

[٩] . بحار الانوار، ج ١٠١، ص ٥٨.