امير المؤمنين على عليه السّلام حكومت و مناصب آن را امانتى مى‌داند كه خيانت در آن در درجه اوّل خذلان ابدى و سرافكندگى در مقابل پروردگار را به دنبال دارد. در بينش اسلامى، مسؤولان حكومتى، در مقابل پروردگار و بار امانت الاهى‌اى كه بر دوش گرفته‌اند پاسخگو هستند. امام عليه السّلام به قاضى اهواز، رفاعه چنين نوشت:

إعلم يا رفاعة أنّ هذه الإمارة أمانة، فمن جعلها خيانة فعليه لعنة اللّه إلى يوم القيامة؛ و من استعمل خائنا فإنّ محمّدا صلّى اللّه عليه و اله و سلم بري‌ء منه في الدنيا و الآخرة.[٣]

جلال الدين سيوطى در تفسير خويش از حضرت على عليه السّلام چنين نقل مى‌كند:

حقّ على الإمام أن يحكم بما أنزل اللّه و أن يؤدّي الأمانة، فإذا فعل ذلك فحقّ على النّاس أن يسمعوا له و أن يطيعوا، و أن يجيبوا إذا دعوا.[٤]

حكومت به خودى‌خود فاقد ارزش معنوى است و براى حاكم كمالى محسوب نمى‌شود، مگر آن‌كه بتواند قدرت سياسى را وسيله‌اى براى اداى مسؤوليّت و امانت الاهى قرار دهد.

عبد اللّه بن عبّاس نقل مى‌كند كه هنگام خروج به سمت بصره در محلّى به نام ذى قار نزد

[١] - نهج البلاغه، ص ٣٦٦، نامه ٥.

[٢] - نهج البلاغه، ص ٤١٢، نامه ٤٠.

[٣] - دعائم الإسلام، ج ٢، ص ٥٣١.

[٤] - الدر المنثور، ج ٢، ص ١٧٥.