رسول اكرم صلّى اللّه عليه و اله و سلم ساكت نمى‌داند و بر آن است كه نصوص معتبر فراوانى بر تعيين خليفه بعد از وى دلالت دارد. به همين دليل، مبدأ مشروعيت ولايت امامان معصوم عليهم السّلام را اراده الاهى و نصب او مى‌داند. ولايت و امامت اهل بيت عليهم السّلام يك منصب الاهى است، همان‌گونه كه ولايت رسول اكرم صلّى اللّه عليه و اله و سلم بر امّت، مبدأ الاهى داشت و مشروعيت آن از رأى و بيعت مردم اخذ نشده بود.

نقطه دوم افتراق آن است كه از نظر شيعه، امام به معناى واقعى كلمه، خليفه رسول اكرم صلّى اللّه عليه و اله و سلم است. يعنى جانشينى وى از پيامبر صلّى اللّه عليه و اله و سلم در همه جهات معنوى، علمى، و سياسى است؛ برخلاف نظر اهل سنّت كه جانشينى خلفا را به معناى لغوى آن يعنى «از پى آمدن» مى‌دانند. البته پاره‌اى از عالمان اهل سنت تحت‌تأثير اعتقاد شيعه در مورد امامن خويش، به اين ديدگاه متمايل شدند كه خلفاى چهارگانه را به ترتيب، افضل الناس پس از نبىّ اكرم صلّى اللّه عليه و اله و سلم بدانند. امّا اين اعتقاد به هيچ وجه در صدر اسلام و حتّى در اعتقاد خليفه اوّل و دوم نيز وجود نداشت. اين گرايش، در اهل سنّت به دست خلفاى اموى و عباسى، به سبب اغراض سياسى- به ويژه ضدّيت با تشيع- تقويت شد و در ترويج اين اعتقاد كه آن‌ها داراى برخى خصايص نبى صلّى اللّه عليه و اله و سلم هستند، بسيار كوشيدند.[١] روايات متعدّد و معتبر، حاكى از آن است كه امامت از منزلت اجتماعى و ايمانى خاصّ بر خوردار است. امامت، فرعى از فروع اسلام و جزئى مانند ساير اجزاى آن نيست، بلكه مايه قوام بسيارى از احكام و فروع آن و مايه تثبيت اسلام و مسلمانى است. براى نمونه به پاره‌اى ازاين‌روايات اشاره مى‌كنيم.

مرحوم كلينى روايت زيرا به نقل از زراره از امام باقر عليه السّلام نقل مى‌كند:

بني الإسلام على خمسة أشياء: على الصلاة و الزكاة و الحجّ و الصوم و الولاية.

قال زرارة: فقلت: و أيّ شي‌ء من ذلك أفضل؟ فقال: الولاية أفضل؛ لانها مفتاحهنّ و الوالي هو الدليل عليهنّ ... ثمّ قال: ذروة الأمر و سنامه و مفتاحه و باب الأشياء و رضا الرحمان الطاعة للإمام بعد معرفته. إنّ اللّه (عزّ و جلّ)

[١] - الاسلام السياسى، محمد سعيد العشماوى، ص ٩٣- ٩٤.