و به این صورت موجودیت دین اسلام[١] و پیامبری خود را اعلام می‌کردند. از طرف
دیگر، مهر نهادن نامه‌های دعوت، شاید نشانه بزرگداشت گیرندگان آن نامه‌ها
بوده است.[٢]

تحلیل نامه‌ها

الف) تحلیل فراوانی نامه‌های دعوت در سال‌های پس از بعثت

دعوت‌های کتبی پیامبر با توجه به زمان قبل و بعد از هجرت آن حضرت به مدینه را طی دو مرحله می‌توان بررسی کرد:

دعوت نامۀ پیش از هجرت

بعد از آشکار شدن دعوت علنی پیامبر اسلام آن حضرت نتوانست در مکه
حکومتی تشکیل دهد، چرا که اسلام مراحل آغازین کار خود را می‌گذراند و مسلمانان نیز اندک بودند و از ناحیه قریش تحت فشار قرار می‌گرفتند.[٣] ظاهراً در تمام مدتی که آن حضرت در مکه به سر می‌برد، برنامه سیاسی خاصی نداشت، جز دو بیعت عقبه[٤] (با دو قبیلۀ اوس و خزرج از مدینه) که آن هم به صورت پیمان نامه‌ای پنهانی و غیرمکتوب صورت گرفت.

در نتیجه با بررسی کتب تاریخ اسلام و سیرۀ نبوی تنها پیام کتبی دعوت که از جانب رسول خدا در سال‌های قبل از هجرت به مدینه، به چشم می‌خورد، نامۀ آن حضرت به نجاشی پادشاه حبشه (در سال پنجم بعثت) است که ضمن دعوت نجاشی به اسلام از وی خواسته شد که مسلمانان مهاجر به حبشه را پناه دهد.

این نامه توسط مسلمانانی که مجبور به هجرت از مکه به حبشه بودند، به نجاشی

[١]. البدایه و النهایه، ج٥، ص٥١.

[٢]. مجمع الزوائد و منبع الفوائد، ج٥، ص٣١٥.

[٣]. عقدالفرید، ج٤، ص٢٤٥؛ النبی الامی، ص٦، ٧، ٩، ١٨ و ٤٣.

[٤]. الفائق فی غریب الحدیث، ج٦، ص٢٠٥.