علوم حدیث - علوم حدیث - الصفحة ١٦١ - پژوهشی در بارۀ نامههای دعوت حضرت رسول

ب) تحلیل فراوانی نامه‌های دعوت بر اساس مخاطبان (قبائل عرب، کشورهای خارج از جزیرة العرب)

نامه‌هایی که به دفعات از جانب پیامبر گرامی اسلام برای مخاطبان ارسال شده است به قرار زیر است:

١. از جانب پیامبر دو نامه به این مضمون به نجاشی اول پادشاه حبشه ارسال شد:

مضمون نامۀ اول[١]: دعوت به اسلام و پناه دادن مهاجران مسلمان به حبشه،

مضمون نامۀ دوم[٢]: اعزام مهاجران مسلمان به مدینه و تزویج ام حبیبه.

٢. ارسال دو نامه به خسرو پرویز کسری پادشاه ایران:

نامۀ اول[٣]: با موضوع دعوت به اسلام،

نامۀ دوم[٤]: با موضوع معرفی خداوند یگانه و تهدید به جنگ.

٣. ارسال سه نامه به سوی هرقل امپراطور روم:

مضمون نامه اول[٥]: دعوت به اسلام،

مضمون نامه دوم[٦]: پذیرفتن اسلام یا پرداخت جزیه و یا آماده شدن برای جنگ،

مضمون نامه سوم[٧]: قبول اسلام یا پرداخت جزیه و یا آماده شدن برای جنگ.

٤. ارسال دو نامه از جانب پیامبر به منذربن ساوی (کارگزار خسرو پرویز):

مضمون نامۀ اول[٨]: دعوت به اسلام،

مضمون نامۀ دوم[٩]: تفقد و دل‌جویی از منذربن ساوی بعد از مسلمان شدن وی.

[١]. طبقات، ج١، ص٢٤.

[٢]. سوره عنکبوت، آیه٤٨.

[٣] السیره النبویه، ج٢، ص١٨٦و ١٨٥؛ ثلاث رسائل، ص٤١.

[٤]. مجمع البیان، ج٤، ص٢٨٧.

[٥]. سوره شوری، آیه٥٢.

[٦]. نامه‌ها و پیمان‌های سیاسی حضرت محمد٦، ص٥٧.

.[٦٤٤] برای نمونه ر.ک: خطبه‌ حجه الوداع (ش ٢٨٧)؛ وثائق، ص٢٦٩.

[٧]. التنبیه و الاشراف، ص٢٥٩.

.[٦٤٦] الکشاف، ج٢، ص٦٣٦.