من مُحّمدِ بن عبدالله اِلی هِرَقْلْ عظیم الرّوم، سلامٌ عَلی مَنِ اّتَبَعَ الهُدی، اَما بَعدُ؛ فَانی اَدعُوکَ بِدِعایَهِ الاسلامِ. اَسلِمْ تَسلِمْ[٢]...

متن این نامه در منابع تاریخی کثیری نقل شده است که برخی از قدیمی‌ترین آن‌ها به ترتیب قرن عبارتند از: قاسم بن سلّام[٣] (م٢٢٤ق)، بخاری[٤] (م٢٥٦ق)، یعقوبی[٥] (م٢٩٠ق)، طبری[٦] (م٣١٠ق)، اصفهانی[٧](م٤٣٠ق)، ابن‌عساکر[٨] (م٥٧٣ق) و از قرن ششم به بعد از همان منابع اولیه نقل شده است.

٥. نامه حضرت رسول به هرقل_ قیصر روم از تبوک

من محمد رسول الله اِلی صاحِبِ الرُّوم، انّی اَدْعُوکَ اِلیَ الاِسلامِ، فَاِنْ اَسْلَمتَ فَلَکَ ما لِلْمُسلمینَ وَ عَلَیکَ ما عَلَیهم، فَاِن لَم تَدخُلْ فی الاِسلامِ فَاعطِ الجِزیهَ...[٩]

مهم‌ترین کتاب‌های تاریخ اسلام _ که این نامه در آنجا نقل شده است _ به ترتیب قرن عبارت‌اند از:

ابن سعد[١٠] (م‌٢٢٤ق)، قاسم بن سلام[١١] (م ٢٢٦ق، به نقل از عبدالله ‌بن‌ شدّاد)، ابن عساکر[١٢] (م٥٧٣ق)، ابن کثیر[١٣] (م‌٧٧٤ق، به نقل از ابن‌سعد)، قلقشندی[١٤] (م‌٨٢١ق)،

[١]. التنبیه و الاشراف، ص٢٢٥.

[٢]. اعجاز القرآن، ص١١٣.

[٣]. المنتظم فی التاریخ، ج١، ص١٠.

[٤]. همان، ج٢، ص٢١٣.

[٥]. البدایه و النهایه، ج٤، ص٢٦٩.

[٦]. مکاتیب الرسول، ج٢، ص٤٥٥.

[٧]. السیر و المغازی، ص٣٠٦.

[٨]. المستدرک علی الصحیحین، ج٢، ص٦٢٣.

[٩]. دلائل النبوه، ج٢، ص٧٨.

[١٠]. البدایه و النهایه، ج٣، ص٨٣.

[١١]. اعلام السائلین عن کتب المرسلین، ج٣، ص٥١ـ٥٠.

[١٢]. شرح الزّرقانی علی المواهب اللدنیه، ج٣، ص٣٤٦.

[١٣]. السیره النبویه هامش الحلبیه، ج٣، ص٦٩.

[١٤]. «قیصر». لقب پادشاهان روم است. قیصر در معنا به فرزندی می‌گفتند که مادرش پیش از آن که او را به دنیا آورد بمیرد و شکم مادر را بشکافند و آن فرزند را بیرون آورند(مکاتیب الرسول، ج١، ص٣٩٤).