١ ص
٣ ص
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص
٢٢٥ ص
٢٢٦ ص
٢٢٧ ص
٢٢٨ ص
٢٢٩ ص
٢٣٠ ص

علوم حدیث - علوم حدیث - الصفحة ١٢٦ - مؤلفههای احساس سعادتمندی در احادیث با رویکرد روانشناختی

رضامندی دانسته شده[١] که مبتنی بر خیر بودن تقدیر خداست.

آنچه تا اینجا مهم است این که باور به خیر بودن زندگی، موجب احساس رضامندی می‌گردد. بنا بر این، احساس سعادتمندی ارتباط تنگاتنگی با رضامندی پیدا می‌کند. در حقیقت رضامندی، یکی از مؤلفه‌های احساس سعادتمندی است. هر کس بخواهد احساس سعادتمندی را تجربه کند، باید احساس رضامندی داشته باشد. ترمذی در کتاب سنن خود از رسول خدا٦ چنین نقل می‌کند:

مِن سَعادَةِ ابنِ آدَمَ رِضاهُ بِما قَضَی اللهُ لَهُ، و مِن شَقاوَةِ ابنِ آدَمَ تَركُهُ استِخارَةَ اللهِ، و مِن شَقاوَةِ ابنِ آدَمَ سَخَطُهُ بِما قَضَی اللهُ لَهُ؛[٢]

از نیک بختی فرزند آدم، خشنودی اوست به آنچه خداوند برای او حکم نموده است، و از تیره بختی فرزند آدم، ترک طلب خیر از خداوند است و [نیز] از تیره بختی فرزند آدم، ناخشنودی اش از حکم خداوند درباره اوست.

آبی نیز در کتاب خود چنین نقل می‌کند:

مِن سَعادَةِ ابنِ آدَمَ رِضاهُ بِما قَسَمَ اللهُ لَه؛[٣]

از خوش بختی فرزند آدم، خشنودی اوست به آنچه خداوند برایش قسمت نموده است.

از آنچه گذشت یک نکته مهم به دست می‌آید و آن، این که دو مفهوم از مفاهیم دینی - یعنی سعادت و رضا - به هم پیوند خورده و مناسباتشان به دست می‌آید. در این بحث روشن شد که احساس سعادتمندی، از احساس رضامندی تشکیل می‌شود که ریشه در خیر بودن زندگی دارد.

آنچه از نظر روش شناختی مهم است این که اگر به همان روش سابق، بسنده می‌شد و دیدگاه لغت‌شناسان به عنوان ختم کار در نظر گرفته می‌شد، این بعد از ماهیت سعادتمندی روشن نمی‌شد. بنا بر این، در این گونه موارد باید مفاهیم مرتبط را نیز در متون دینی بررسی نمود تا ماهیت موضوع و ابعاد مختلف آن به خوبی روشن شوند. به همین جهت همچنان باید این مسیر را ادامه داد. هر چند به دست آوردن رضامندی در روشن ساختن احساس سعادتمندی نقش مهمی دارد، اما در عین حال، این نیز کافی نیست و


[١]. ر. ک: میزان الحکمة، عنوان «السعادة».

[٢]. کتاب العین؛ مصباح المنیر ماده سعد.

[٣]. مجمع البحرین، ماده سعد.