قرآن و سنت در مباحث اسلامی محور اساسی اندیشه و علم را تشکیل می‌دهد. همگام سازی اندیشه‌های دین مداران در این دو حوزه از اهمیت و تأثیر بالایی برخوردار است. در حوزه قرآن کریم و جایگاه متمایز آن در اندیشه تقریب میان اندیشمندان اسلامی بحث‌های بسیار ارائه شده است، اما به حوزه حدیث شاید کمتر توجه شده است. حال آن که حدیث به عنوان دومین رکن اساسی اندیشه اسلامی جدای از اهمیت ویژه از قابلیت‌های بالایی در این حوزه برخوردار است. این مختصر به پی جویی حوزه‌ای از حدیث که کمتر مورد دید عموم قرار می‌گیرد؛ یعنی «متون مشترک حدیثی» پرداخته تا با تبلور آن، جایگاه، نقش و کارکرد حدیث در مباحث تقریب جدی‌تر دیده شود. در این تحقیق، تحلیل متون مشترک حدیثی، انواع متون مشترک، جایگاه آن، و تأثیرات شگرف این متون در حوزه تقریب و بالاتر از آن، در پیشبرد اندیشه اسلامی مورد دقت قرار گرفته است.

کليد واژه: نصوص مشترک، متون مشترک، احادیث مشترک.

درآمد

کشف راه‌های ایجاد و تقویت ارتباطات علمی و فرهنگی میان مذاهب و اندیشمندان مسلمان از فرایض اساسی و امور مهم در فضای اندیشه‌ای معاصر و در حوزه اندیشه دینی است. مذاهب اسلامی با داشتن کتاب واحد، قرآن کریم، و آثار مشترک بی‌شمار، قابلیت‌های بی‌نهایتی را برای اتحاد و هم‌اندیشی پیش رو دارند.

آنچه امروزه در حوزه اندیشه، همت دانشمندان علوم دین را به خود جلب می‌نماید،

[١] پژوهشگر پژوهشکده علوم و معارف حدیث.