ضمن آن، إلّا به معنای واو به کار رفته است. در این صورت، معنای حدیث آن است که بهترین زنان امت من و امت عیسی (که مریم او را به دنیا آورد) فاطمه است. دلیل این که امت عیسی را از بین سایر پیامبران ذکر کرد، کثرت زنان صالح و عابد در آن است.[١] علی بن ابراهیم در تفسیر القمی،[٢] بحرانی در البرهان[٣] و شیخ طوسی در التبیان نیز إلّا را در این آیه به معنای واو دانسته‌اند.[٤]

در حدیث دیگری پیامبر٦ هنگام بیان کیفیت صلوات به یاران خود، آن را این‌گونه بیان کرده است:

اللهم صل علی محمد و آل محمد کما صلیت علی ابراهیم و آل ابراهیم انک حمید مجید.

وجه مشکل روایت آن است که، مشبه‌ٌبِه باید قوی‌تر از مشبه باشد؛ حال آن که در این حدیث این طور نیست و صلوات بر پیامبر٦ و خاندانش به صلوات بر ابراهیم٧ و خاندانش تشبیه شده است. لذا شبّر با استناد به قرآن، یکی از راه‌ حل‌های این مشکل را تعلیلیه بودن کاف دانسته است:

کاف در اینجا برای تعلیل است؛ همان طور که در آیۀ ١٥١ سورۀ بقره آمده است: «کَما أَرْسَلْنا فیکُمْ رَسُولاً مِنْکُم». و یا در آیۀ ١٩٨ همان سوره آمده است: «وَ اذْکُرُوهُ کَما هَداکُم».[٥]

٣. حجیت سنت قطعی در فهم حدیث

شبّر برای استناد به سنت قطعی معصومان:، به احادیث متواتر وارد شده از آنان اشاره کرده است و بعضی از احادیث مشتمل بر وجوه مشکل را در تنافی با این احادیث دانسته است؛ برای نمونه هنگام شرح حدیثی در بارۀ احباط و تکفیر، به آیات و روایات فراوانی در این مورد اشاره می‌کند و می‌گوید:

شبهه‌ای در این باره بعد از تأمل در آیات و روایات باقی نمی‌ماند.[٦]

[١]. همان، ج٢، ص٣١٩.

[٢]. سوره زخرف، آیه٨١.

[٣]. همان، ج١، ص٤٣٢. هر چند این تفسیر از آیه، اختلافی است، لکن در برخی از تفاسیر، مانند تفسیر الأصفی (ج٢، ص١١٤٨) و مجمع البیان (ج٩، ص٨٧) به آن اشاره شده است؛ نمونه‌های بیشتر را ر.ک: همان، ج١، ص٣٨٣؛ ج٢، ص٣٤١و ٣٤٢.

[٤]. سوره حجر، آیه ٣٩و ٤٠.

[٥]. سوره ص، آیه٤٦.

[٦]. سوره یوسف، آیه ٢٤.