مشکل دیگر این روایت، عدم استقبال عملی مفسران است؛ مشکلی که گریبان گیر روایت دوم الکافی نیز بود و پیش‌تر به آن اشاره شد. غالب مفسران امامیه خود را ملزم ندیده‌اند که حتی سه آیه‌ای را که در متن حدیث به آنها تصریح شده، بر مبنای روایت تفسیر کنند. حداکثر اعتنای آنها به این قاعده، در حد یک راهکار برای توجیه منافات آیه، با عصمت پیامبر بوده است. حتی علی ابن ابراهیم _ که بیشترین استفاده را از این قاعده در کارنامه تفسیری خود دارد، ذیل آیات ٤٣سوره توبه و ٦٥ سوره زمر، به این روایت اشاره‌ای نمی‌کند.[٣]سایر مفسران امامیه نیز به همین ترتیب عمل کرده‌اند.[٤]

روایت عوالی الآلی

مضمون روایت اول کتاب الکافی _که شرح آن گذشت _ در کتاب عوالی اللآلی نیز آمده است؛ با این تفاوت که در این کتاب حدیث به پیامبر اکرم٦ اسناد داده شده و از نظر الفاظ نیز با متن الکافی اختلافاتی دارد:

و روي عنه٦ أنه قال: إن القرآن نزل جميعه علي معني إياك أعني و اسمعي يا جاره.[٥]

این حدیث، ظاهراً یا در اثر اشتباه، به جای امام صادق٧، به پیامبر٦ منسوب شده و یا بر اساس نقلی که از ابن عباس موجود است، شکل گرفته است. در هر دو صورت، فاقد سندی شناخته شده است و بیشتر به خاطر فاصله زمانی مؤلف اثر تا عهد صدور، هیچ کمکی به تقویت حدیث دوم الکافی نمی‌کند.

روایت در منابع اهل سنت

این حدیث در هیچ یک از منابع روایی اهل سنت نیامده است؛ اما از حدود قرن ششم به بعد، ابتدا در کتب متکلمانی نظیر فخر رازی، به نقل از ابن عباس، وارد شده و سپس در منابع دیگر اهل سنت بازتاب یافته است. متکلمان اهل سنت، نظیر ایجی و فخر رازی نیز

[١]. عَفَا اللهُ عَنْکَ لِمَ أَذِنْتَ لَهُمْ حَتَّی یَتَبَیَّنَ لَکَ الَّذِینَ، صدَقُوا وَ تَعْلَمَ الْکَاذِبِینَ‌ (سوره توبه، آیه٤٣).

[٢]. المیزان، ج١، ص١٤٦؛ ج٨، ص٢٥٨؛ ج١٨، ص٢٧١.

[٣]. همان، ج٧، ص٢٠٥-٢٠٧؛ ج٩، ص٣٠٠؛ ج١١، ص٢٨٣؛ ج١٣، ص١٧٩؛ ج١٦، ص٢٢و....

[٤]. همان، ج٨، ص٣٧٨.

[٥]. تفسیر القمی، ج١،ص٢٩٣؛ ج٢، ص١٦٠.