از این رو در سال ششم هجری با توجه به رسالت جهانی خویش، با ارسال
نامه‌ها و فرستادن پیک‌هایی به نزد رؤسای قبایل عرب و نیز پادشاهان و ملوک
خارج از جزیره‌العرب، گام مهمی را در سیاست خارجی برداشت و آنان را به اسلام
دعوت نمود.

پیامبر گرامی٦ به عنوان اولین و بزرگ‌ترین مبلغ اسلام و انسانی کامل که هیچ‌گاه بر طبق هوای نفس کاری را انجام نمی‌داد، در تمام اعمال و رفتارشان از اصول و قواعد ویژه‌ای پیروی می‌نمود که برگرفته از متن قرآن و منطبق با وحی الهی بود. لذا خداوند در قرآن کریم می‌فرماید:

لَقَد کانَ لَکُم فی رَسُولِ اللهِ اُسوَهٌ حَسَنَه؛[٢]

به یقین، برای شما در استقامت، رسول الله سرمشق خوبی بود که به او تأسی نمایید.

به همین دلیل، رفتار، گفتار و کردار پیامبر گرامی٦ در هر بعدی، الگوی زندگی
برای همه انسان‌ها در همه زمان‌ها و مکان‌هاست و یکی از دلایل و رموز موفقیت
پیامبر گرامی٦ در روابط خارجی ایشان، سیرۀ سیاسی آن حضرت است که بی‌تردید، بدون مطالعه در نامه‌های دعوت پیامبر٦ نمی‌توان به سیرۀ سیاسی آن حضرت
دست یافت.

از میان نامه‌های پیامبر گرامی٦، نامه‌های دعوت آن حضرت به سران قبایل عرب و پادشاهان جهان در آن روز، از اهمیت فوق‌العادۀ برخوردار است؛ چرا که این نامه‌ها، علاوه بر این که به مهم‌ترین مبانی و اصول زیربنایی اسلام اشاره نموده است، نشان از اقتدار، شجاعت، نیرومندی و ایمان آن حضرت به رسالت جهانی خود دارد. هم‌چنین، بیانگر نگرش و بینش پیامبر عظیم‌الشأن اسلام به مسأله سیاست خارجی یا دیپلماسی در صدر اسلام نیز است.

این مقاله نخست با تتبع در مصادر و منابع کهن تاریخ، به گردآوری نامه‌های
دعوت پیامبر٦ پرداخته و سپس به تحلیل و ارزیابی آنها می‌پردازد؛ زیرا بررسی دعوت نامه‌ها و نظریات کارشناسانه در این زمینه ابعاد وسیع تبلیغ و ارشاد جهانی نبی مکرم

[١]. الکافی، ج١، ص٢٧١، ح١.

[٢]. همان، ج٢، ص٢٨١، ح١٦.