با این معنا استشهاد به آیۀ شهادت در دین نیز توجیه می‌شود؛ چرا که در یک امر مالی جزئی مثل دین شهادت دو زن برابر یک مرد قرار گرفته و این نشان می‌دهد از دیدگاه شارع امور اجتماعی بیشتر بر عهدۀ مردهاست؛ به لحاظ همان تفاوتی که در آفرینش زن و مرد لحاظ شده است و بهتر است زن‌ها حتّی در امور جزئی اجتماعی وارد نشوند تا زمینه باشد برای عدم ورود آنها در مسایل کلان اجتماعی.

بررسی ایرادات و شبهات

ممکن است اشکالات و ایراداتی بر تحلیل ارائه شده مطرح شود، در اینجا به اختصار به طرح و پاسخ آنها می‌پردازیم:

١. اگر مراد عقل تجربی هم باشد، مذمّت زن‌ها جای دارد و معنای آن چنین می‌شود که ای زن تو که در عقل تجربی کاستی داری، چرا وارد مسائل و اموری شدی که نیاز به تجربه در سطح بالا دارد؟

پاسخ این که صدور این روایات به دوره‌ای از زندگی پیامبر٦ و امام علی٧ منسوب است که حکومت جامعۀ اسلامی را در دست داشتند، ‌و اگر زن‌ها در جامعه‌ای کاستی عقل تجربی داشته باشند، مذمّت متوجه حاکم آن جامعه و یا کسانی است که زمینۀ
رشد عقل تجربی را برای زن‌ها فراهم نکردند و یا حتّی جلوی ایجاد آن را گرفتند؛ نه خود زن‌ها. علاوه بر آن که در بسیاری از متون هم‌سو احتمال آن که ملاک و معیار حکم عقل تجربی باشد، نمی‌رود؛ مانند عدم پذیرش شهادت زن در طلاق، همچنین در برخی از احادیث مورد بحث مانند آنچه ضمن سفارشات امام علی٧ به لشکریانش قبل از جنگ صفین فرمود.

٢. با معنایی که برای احادیث ارائه شد، استشهاد به آیۀ شهادت در دین چه
وجهی دارد؟

در پاسخ می‌توان گفت بر فرض قبول آن که احادیث به همین گونه که به دست ما رسیده از معصوم صادر شده باشد و از طرف راوی دچار تصحیف و تحریف بر اساس افکار و باورهای خود نشده باشد، این احتمال می‌رود که شارع خواسته بر اساس همان تفاوت بین زن و مرد، به گونه‌ای زن را ترغیب به وارد نشدن در مسائل ریز و خورد اجتماعی نماید تا زمینه‌ای باشد برای منع وی از ورود به مسائل کلان و گستردۀ اجتماعی نظیر ادارۀ حکومت و قضاوت و...، و او را متوجّه جایگاه اصلی و وظایف مهمّ خود کند.