مجموعه آثار ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٣٥٥ - برخی قوانین اسلام، مداری است نه مرحله ای

یا مقصر است یا مقصر نیست. اگر مقصر است ضامن است، اگر مقصر نیست ضامن نیست.

اگر شما مستأجر خانهای هستید و خسارتی به آن وارد میشود، یک وقت هست که شما در آنچه که وظیفه یک مستأجر است تقصیر کردهاید، مثلًا شیرآب را باید ببندید نبستید و آنقدر آب آمد که زیرزمین را گرفت و خانه را خراب کرد. اینجا ضامنید. یک وقت سیلی میآید که از اختیار شما بیرون است. در اینجا ضامن نیستید. این مربوط به عصر الاغ و این حرفها نیست، در همه زمانها همین جور است.

حتی مسئله ارث هم همینطور است.

قدر مسلّم این است که بیشترین مسائل اسلام- چه فقهی، چه اخلاقی، چه اعتقادی، چه اجتماعی- مسائل مسیری است؛ یعنی مثل علامتهایی است که جاده را مشخص میکند، میگوید تو که حرکت میکنی در این جاده حرکت کن. این با تغییر زندگی [متغیر] نیست.

البته ممکن است در روابط انسان با خدا یا با خودش یا با اجتماع و یا با طبیعت، مسائلی پیدا کنید که بگویید اینها مسائل مداری نیست، مرحلهای است. بررسی این مطلب بخش دوم بحث ماست.