مجموعه آثار ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٣٣٧ - قوانین کنترل کننده

مسلمین.

بسیاری از تحریمها و تحلیلهایی که فقها کردهاند- که همه هم امروز قبول دارند- بر همین اساس بوده است. میرزای شیرازی به چه مجوّز شرعی تنباکو را تحریم کرد، آنهم تحریم موقت؟ اگر کشیدن تنباکو حرام بود، همیشه حرام است، چرا میگوید «الیوم حرام است»؟ «الیوم» [١] ندارد، «الامس» [٢] هم همین جور بوده. و چرا بعد از مدتی خودش تحلیل کرد؟ این به موجب آن بود که میرزای شیرازی میدانست که حاکم شرعی یک سلسله اختیارات دارد و به موقع میتواند از آن استفاده کند؛ به موقع میتواند امری را که در اصل شرع حرام نشده، یا لااقل فقیه دلیلی بر حرمتش ندارد، در مورد بالخصوص تحریم کند (که این غیر از آن است که در موردی که دلیل بر حرمتش دارد، به خاطر مصلحت مهمتر تحلیلش میکند. آن داخل باب تزاحم میشود). یک امری که در اصل شرع هیچ دلیلی بر حرمت یا وجوبش نیست، نه حرام است نه واجب، امر مباحی است، فقیه به موجب اختیارات خودش میتواند آن را تحریم کند، که مرحوم آقای نائینی در رساله تنبیه الامّة و تنزیه الملّة روی این مسئله [بحث کرده است.] [٣]