مجموعه آثار ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٣٧٠ - سخن علی الوردی

حکومت روبنای آن هستند. مقصود او از اقتصاد، پول و خوردن و پوشیدن نیست.

هرچه که قابل مبادله باشد.

- خیر، میگوید: «منافع مادی انسان محرّک انسان است». منافع، منحصر به خوردن و پوشیدن نیست. جلب لذایذ شهوانی، تأمین منافع خودخواهی و برتری طلبی هم جزو منافع مادی است و کل منافع مادی مطرح است.

اینکه ایشان توجیه میکنند که آنها گفتهاند «منافع مادی»؛ نه، این یک توجیهی است که شما دارید میکنید.

دو مسئله است: یک وقت هست که آنها مثل همه مادیین عالم میگویند [اصالت با مادیات است، و یک وقت هست که چنین نیست.] اصلًا مشخّص مکتب مارکس در میان سایر مادیون جهان همین است. میدانیم که درباره انسان که آیا انسان موجودی است معنوی یا مادی یا هم معنوی و هم مادی، یک عده که مادی هستند انسان را موجودی مادی میدانند و برای معنویات انسان اصالتی قائل نیستند. این اشخاص میگویند آنچه که خواسته اصلی و هدف انسان است و انسان به دنبال آنها میرود مادیات زندگی است، که آنجا مادیات برمیگردد به بدنیات، هرچه که سبب لذتی از لذات بدن بشود. به این معنا غریزه جنسی هم یک غریزه مادی است.

ولی مشخّص مکتب مارکس این نیست که تاریخ را مادی میداند، بلکه این است که تصریح میکند به «اقتصاد» یعنی خواستههایی که قابل مبادله است [١]. چیزهایی را زیربنا قرار میدهد که در قلمرو مالکیت و دارایی شخص قرار میگیرد، آنچه که در قلمرو مالکیت قرار میگیرد و آنچه که دارای ارزش اقتصادی است.

مشخّص مکتب مارکس این جهت است، نه فقط مادی بودن تاریخ. مادی بودن