ياد معاد - جوادی آملی، عبدالله - الصفحة ٢٨٥ - اگر دوستى بر محور تقوى نباشد طرفين را به جهنم مى برد
چون اين يكى از او زهر مى خواهد آن يكى مقدمات زهر خوردن او را فراهم مى كند . اين يكى از او آتش مى خواهد , آن يكى آتش مى آورد اما اين باطن در قيامت ظاهر مى شود . اين است كه فرمود در قيامت نه سببى در بين است و نه نسب و يا دوستى و هم پيمانى .
اگر دوستى بر محور تقوى نباشد طرفين را به جهنم مى برد
به دنبال اين بحثها قرآن دو مطلب ديگر را طرح مى كند . مى فرمايد اينها كه محور دوستى شان تقوى نيست همه با هم به جهنم مى روند و در آن جا هم دشمن يكديگر خواهند بود . آنها كه براساس تقوى كار كرده و دوست گزيده اند وقتى كه وارد بهشت مى شوند كينه يى نيست به هم ندارند . در بهشت جاى كينه توزى نيست . قلب بهشتى منزه از كينه است ولى دل جهنمى لبريز از عداوت و دشمنى است .
آن جا هم كه هستند به يكديگر بد مى گويند . هر كدام ديگرى را لعنت مى كند .هر كدام مى گويند تو باعث شدى . دنباله روها تقصير را متوجه پيشگامان مى سازند . آن جاست كه حق تعالى مى فرمايد : هر دو مقصريد . هر دو بايد به عذاب گرفتار شويد هم عده يى كه وسيله گناه ديگران را فراهم كردند و هم عده يى كه دنباله رو يك عده تبهكار شدند( . كلما دخلت امة لعنت أختها ) [١] . هر گروهى كه وارد جهنم مى شود به اخت و مانند خود چنين مى گويد : لعنت خدا بر شما باد كه ما را گرفتار كرديد . با شما رفاقت و مصاحبت كرديم و اكنون گرفتار عذاب شديم . هر گروهى كه داخل آتش مى شوند اخت خود را لعن
[١]سوره اعراف , آيه ٣٨