ياد معاد - جوادی آملی، عبدالله - الصفحة ٢٤٧ - اسباب و انساب در دنيا كارگرند
درس شانزدهم تفاوت نظام دنيا و آخرت
بحث در اين بود كه مهمترين عامل براى تحقق اهداف انبيا ( ع ) ياد معاد است . انسان اگر بداند آن چه انجام مى دهد . نتيجه ابدى به همراه دارد يعنى تمام حركات و سخنان اش زنده بوده و نتيجه ابدى دارد , يك چنين انسانى با اين اعتقاد درباره كارهايش حساب شده عمل مى كند , و اگر به اين عقيده معتقد نباشد كارهاى او حسابى ندارد , و اگر كارها بى حساب و مسئوليت انجام پذيرفت هرگز اهداف انبيا ( ع ) محقق نخواهد شد . بر همين مبناست كه قرآن بيش از هر چيز بعد از مسئله توحيد مسئله معاد را مطرح مى كند .
اسباب و انساب در دنيا كارگرند
يكى از مسايل مربوط به معاد اين است در دنيا روابطى بين اشياء به عنوان علل و اسباب ظاهرى مطرح است كه در آن جا مطرح نمى باشد . در نظام دنيا انسان با يك سلسله علل و اسباب ظاهرى كار مى كند و با يك سلسله قراردادها و پيمان ها و پيوندهاى اعتبارى كار انجام مى دهد , يا با ابزار ظاهرى و طبيعى يا با پيوندها و قراردادها . آيا