ياد معاد - جوادی آملی، عبدالله - الصفحة ١٧١ - خواب برادر مرگ است

كسى كه موقع امتحانات اش است در خواب هم كه حرف مى زند از كتاب و امتحان و كلاس و مواد امتحانى حرف مى زند . آن كه مريض است اگر در عالم رؤيا حرف مى زند صحبت از درمان و طب و مانند آن مى كند , و آن كسى كه سوداگر است كه براى همين هم به سفر آمده , طبق خواسته درونى اش حرف مى زند . مطابق اين ضرب المثل :

شتر در خواب بيند پنبه دانه *** گهى لپ لپ خورد گه دانه دانه .

انسان همين كه مرگ را ديد , پس از آن زبان در اختيار خود او نيست . اين ملكات اوست كه حرف مى زند .

خواب برادر مرگ است

( النوم أخ الموت ) خواب برادر مرگ است . ( اخ يعنى برادر ) . انسان بعد از مرگ حرف مى زند . آيا زبانش در اختيار خود اوست يا در اختيار اخلاق و اعمال گذشته اش مى باشد ؟ اگر در اختيار خودش مى بود , توانايى كتمان و مخفى كردن مطالب را داشت , در حالى كه قرآن مى فرمايد : هيچ سخنى را كتمان نمى كند . هر چه دارد مى گويد . خواه به نفع انسان باشد و يا به ضرر او . نه آن كه نخواهد , زيرا روز قيامت , روز مشهد و حضور است . روزى كه سراير و باطن ها آشكار مى شود( . يوم تبلى السرائر ) [١] . چون روز حضور است . جايى براى كتمان و پنهان كردن نيست .