ياد معاد - جوادی آملی، عبدالله - الصفحة ١٥٩ - خلاصه درس نهم
خلاصه درس نهم
١ چون هدف انبياء نورانى شدن و قيام به عدل و قسط است انسان نورانى هم در امور اجتماعى قائم به قسط است و هم با عدل عالم مأنوس است چون توحيد عدل است و عدل آنستكه انسان فقط به يك خدا معتقد باشد هم در مقام ذات , كه خداوند در ذات خود شريك ندارد ( توحيد ذاتى ) و هم در مقام وصف كه فقط خداوند ذاتش به كمالات موصوف است ( توحيد صفاتى ) و هم در مقام فعل كه فقط يك مبدء آفرينش و پرورش دهنده در عالم است ( توحيد افعالى ) و چون توحيد عدل است شرك ظلم است .
٢ وقتى انسان عادل و نورانى شد با فرشتگان محشور خواهد شد و خداوند نام او را در رديف فرشتگان ذكر مى كند .
٣ نازل ترين درجه كمال انسانى آنستكه او به كسى ظلم نكند تا گرفتار جهنم نشود و صرف دوزخ نرفتن براى انسان افتخار نيست زيرا كودكان و ديوانگان و مستضعفين فكرى هم گرفتار عذاب جهنم نخواهند شد , علم توحيد انسان را به عاليترين درجه كمال رسانده و او را در رديف فرشتگان قرار مى دهد .
٤ در صحنه قيامت انسان و اعمالش حاضر مى شوند و انسان تمام اعمال خود را مى بيند چون چشم او تيزبين است و حجاب و مانعى براى ديدن نيست تمام كوهها و تپه ها هموار مى شود و خدا هم به همه اعمال آگاه است چه آنچه را كه مخفى كرديد و چه آنچه را كه اظهار كرديد و خداوند به همه آنچه كه در آسمان و زمين است آگاه مى باشد .