ياد معاد - جوادی آملی، عبدالله - الصفحة ٢٧٠ - ابعاد سه گانه انسان در قيامت

نديدى و همان سه بعد در قيامت ظهور مى كند , چيز ديگرى در قيامت نيست . آن جا كه جاى قرارداد نيست . آن جا كه جاى ساختمان سازى نيست . آن جا كه درختكارى نيست . همان معارف و اخلاقيات و اعمال در قيامت ظهور مى كند . آنها را كه تو ديدى . اين جا هم كه غير از آنها چيز ديگر نيست . سؤال در كمال آزادى , جواب هم در كمال وضوح . عرض مى كند خدايا چرا مرا كور محشور كردى ؟ جواب مى فرمايد : تو آيات الهى ما را كه به وسيله انبيا نازل كرديم نديدى , امروز هم نمى بينى . براى اين كه امروز غير از اينها چيز ديگر نيست و تو آنها را در دنيا نديدى , آن چه كه مى ديدى دنيا بود و الان اثرى از آن در قيامت نيست .

اين سؤال و اين هم جواب : البته اگر در قيامت پديده يى جز معارف حق و اخلاق و اعمال حق باشد جاى اين سؤال هست كه من چرا نمى بينم . اما اگر در قيامت چيزى جز ظهور همان سه بعد نباشد , جاى اين سؤال نيست , چرا كه كافر آنها را در دنيا نديد . و اين تبهكار هم اين سه بخش را نديد , در قيامت او در و ديوار دنيا و افراد مادى را مى ديد كه در قيامت از آنها خبرى نيست .

اگر در قيامت( جنات تجرى من تحتها الانهار ) [١] با اخلاق و اعمال و معارف ساخته مى شود . اگر غرف مبينه [٢] است با اينها ساخته مى شود . و اگر نهرها جارى است با اينها ساخته مى شود . چيزى در بهشت جز ظهور اين معارف و اخلاقيات و اعمال صالح وجود ندارد . و تبهكار هم كه اين حقايق را نديد , لذا مى فرمايد( : كذلك اتتك اياتنا فنسيتها ) [٣] . آيات الهى ما آمد آن مقدار كه مربوط به عقايد بود آمد و تو