ياد معاد - جوادی آملی، عبدالله - الصفحة ٢٨٧ - ظالم و منظلم عذاب دو برابر دارند

يعنى ظلم را مى پذيرد و طاغوت را تقويت مى كند , يعنى او را به عنوان رهبر مى پذيرد اين هم در جهنم گرفتار دو عذاب است . يكى اصل معصيت كه مرتكب شد يكى اين كه آن طاغوت را به عنوان رهبر پذيرفت( . فاتهم عذابا ضعفا من النار ) [١] .

عذاب اين پيشروها را دو برابر قرار ده . لذا خداى متعال در جواب مى فرمايد : (( قال لكل ضعف ]( [٢] . عذاب هر دو گروه دو چندان است . هم آنها عذاب شان دو برابر است و هم شما . پس آن مظلومى كه زير بار ستم رفته و طاغى را به عنوان زمامدار مى پذيرد و زير پوشش طغيان و ستمگرى او معصيت مى كند , اين هم مثل خود طاغوت در قيامت دو عذاب دارد . ولى اگر كسى مستضعف بود با او چنين رفتارى نمى كنند .

مستضعف آن كسى است كه تا توان مقاومت داشت , ايستاد ولى نتوانست پيش ببرد .

قرآن كريم خطاب به اين مردم زيردست و ظالم پرور مى فرمايد : شما اين واقعيت را با نظر ظاهرى نمى فهميد ولى اگر دقت كنيد , مى يابيد كه شما ظالم پرور بوده ايد( . وقالت اوليهم لاخريهم فما كان لكم علينا من فضل ) [٣] .

اينك پيشروها به تابعين چنين مى گويند : شما بر ما فضيلتى نداريد . وحى از طرف خدا آمده است و عقل هم در اختيار شما بود . چگونه حرف ما را پذيرفتيد و حرف انبيا را رد كرديد . سخن ما را قبول كرديد ولى سخن عقل را رها كرديد( . فذوقوا العذاب بما كنتم تكسبون ) [٤] اكنون شما هم مانند ما عذاب دردناك را بچشيد . اين