ياد معاد - جوادی آملی، عبدالله - الصفحة ٢٥٤ - قيامت روز حسرت و تأسف

اظهار انزجار كرده و تبرى مى جستيم همان طورى كه اينها در آخرت از ما تبرى جستند . ما در دنيا تابع اينها بوديم به اميد اين كه خيرى نصيب ما بشود . امروز آنها از ما تبرى جستند اى كاش ما دوباره به دنيا برمى گشتيم و زنده مى شديم و از اينها تبرى مى جستيم همان طورى كه آنها از ما تبرى جستند . اين چنين متن عمل را خدا نشان مردم مى دهد كه همين عامل حسرت است .

( يوم القيامة) براى يك عده( يوم الحسرة) خواهد بود . عمل را نشان مى دهد . انسان در آن روز ابد در كنار سفره ابدى خود نشسته است . نه كارى مى تواند بكند , نه پيوندى مى تواند داشته باشد , چون انسان است و اعمال او . اوست و خاطرات او . اوست و نيات او اوست و عقيده او , و بالاخره آن چه در درون اوست ظهور مى كند( . لايكتمون الله حديثا ) [١] . هيچ كسى چيزى را در دل كتمان نمى كند . هر چه دارد آشكار مى كند پس انسان الى الابد مهمان عقيده و اخلاق و اعمال خودش است .

انسان يا به وسيله اسباب و علل ظاهرى كارى انجام مى دهد و طرفى مى بندد , يا در اثر نسبت و پيوندى كه با جايى يا كسى دارد از آن راه طرفى مى بندد ( پارتى بازى ) , يا به جايى وابسته است و همين وابستگى به حال او سودمند است قرآن مى فرمايد كه اين كار به حال او در نظام دنيا سودمند است . نظام اجتماعى نظام سبب و نسب است . ولى اين دو جناح در آخرت بريده مى شود . هم از طرف سبب ارتباط اش با عالم بريده است و هم از طرف نسب ارتباط اش با