ياد معاد - جوادی آملی، عبدالله - الصفحة ١٣٩ - سخن صدرالمتألهين
است و آن وقت فرع اش بالا آمده به آن نمى گويند كه ترقى كرده است ولى اگر اين خاك از دل زمين برخاست و به صورت حيوان و انسان درآمد و زنده شد و سپس بر زمين مسلط گرديد آن وقت ترقى مى كند . فرمود آن انسانى كه تمام تلاش اش اين است كه از زمين درآورد و روى زمين بنشيند و بالا برود , محصول عمرش جز چند قصر و ساختمان چيزى نباشد , اين همانند درختى است كه اصل اش و چشم و زبان و دل اش درون خاك است و دست و شاخه هايش بيرون آمده و اين هرگز ترقى ندارد .
در اين آيه كريمه فرمود : چه شده شما را كه هر وقت صحبت جهاد به ميان مى آيد , مثل درخت ريشه تان به دل خاك فرو رفته است
( اثاقلتم الى الارض . . . . ) . منزل را از كف داديد و بدل آن را خريديد , و يا راضى شديد كه دنيا را بگيريد و آخرت را از دست بدهيد ؟ چه چيز مانع كار شماست ؟ . بيانى از معصوم ( ع ) است كه فرمود : دنيا اگر طلا باشد و آخرت هم اگر آجر باشد , انسان عاقل آن آجر را با اين طلا معاوضه نمى كند زيرا اگر آجر هست بالاخره ابدى بوده و براى ابد مى ماند و اين اگر طلا هست زودگذر و موقت مى باشد . فرمود( : فما متاع الحيوة الدنيا فى الاخرة الاقليل ) [١] . شما اگر بخواهيد كه دنيا را در برابر آخرت بسنجيد , بايد بدانيد كه متاع دنيا اندك و موقت است و در مقايسه با آخرت كه ابدى است و زوال ناپذير , به حساب نمى آيد . اين توجه به معاد است كه مسئله جنگ را حفظ مى كند . همان طورى كه قبلا گفته شد اين ياد قيامت بود كه در صدر
[١]سوره توبه , آيه ٣٨