آيين كشور دارى از ديدگاه امام على عليه السلام - فاضل لنكرانى، محمد - الصفحة ١٤٤ - درمان اعجاب و خودپسندى

از خودپسندى و اطمينان داشتن به چيزى كه از آن خوشت مى‌آيد و نيز از ستايش و تعريف مردم برحذر باش؛ زيرا در اين حالت‌ها شيطان فرصتى مى‌يابد و نيكى‌هاى نيكوكاران را محو و نابود مى‌كند.

برحذر باش از اين كه با احسانى كه به رعيت مى‌كنى، منّتى بر سر آنان بگذارى و يا كارى كه برايشان انجام مى‌دهى، زيادتر از اندازه، آن را به رخشان بكشى و بزرگ جلوه دهى و يا اگر وعده‌اى به آنان مى‌دهى، از آن سرپيچى و تخلّف نمايى؛ زيرا منّت، احسان را باطل و بى‌پاداش مى‌گرداند و زيادتر از اندازه جلوه دادن، نور حقيقت را از بين مى‌برد و خلف وعده، خشم و غضب خدا و مردم را افزايش مى‌دهد. خداوند متعال مى‌فرمايد:

«خداوند از قولى (منظور هر گونه قول دادن است) كه مى‌دهيد و بدان عمل نمى‌كنيد سخت غضبناك خواهد شد.»

در اين كلمات، حضرت پس از بيان زشتى استبكار، سه مطلب اساسى ديگر را نيز مورد عنايت قرار داده است:

١. حاكم اسلامى حقّ منّت‌گذارى به مردم را ندارد

اصولًا در تعاليم اسلامى منّت در همه جا محكوم است- چه منّت مردم به مردم و چه منّت دولت به مردم-؛ زيرا كه اوّلًا، انفاق و صدقه [و به عبارت ديگر كمك به ديگران‌] براى اين است كه فقرا از وضع دلخراش زندگى فقيرانه نجات پيدا كنند و با تأمين احتياجات مادّى، ناراحتى روحى‌شان برطرف گردد؛ در صورتى كه اگر به دنبال انفاق و بخشش، منّت بوده باشد، نه تنها اين هدف عملى نشده بلكه لطمه سنگين‌ترى بر