آيين كشور دارى از ديدگاه امام على عليه السلام - فاضل لنكرانى، محمد - الصفحة ٢٧ - جهاد اكبر

درجات تخصصى [هر چند بيشتر و بهتر] انسان را به سعادت نمى‌رساند؛ مگر آن كه بتواند در سايه علم و دانش به اطاعت الهى نيز گردن نهد كه در اين‌صورت هر آن، حركتش‌سريع‌تر ومدارجش بالاتر و بيشتر خواهد شد.

ابعاد تقوا

تقوا داراى دو بعد است: يك بُعد تقوا، عمل به واجبات و فرائض دينى است، و بُعد ديگرش ترك محرمات و ناشايست‌هاست.

در كلام مولا «إِيْثَارِ طَاعَتِهِ» بيان‌گر بُعد اوّل تقوا، و «أنْ يَكْسِرْ نَفْسَهُ عِنْدَ الشَّهَواتِ» (كه بعداً خواهد آمد) نشان‌گر بُعد دوّم آن است.

جهاد اكبر

در برخى از روايات، از مبارزه با نفس به عنوان جهاد سخن به ميان آمده است. در همين زمينه، صاحب‌ وسائل الشيعه‌ به نقل از امام صادق عليه السلام مى‌نويسد:

«در يكى از سريّه‌ها كه پيامبر گرامى اسلام صلى الله عليه و آله گروهى را براى جنگ و نبرد با دشمن اعزام كرده بود و آنها با فتح و پيروزى برگشتند، پس از مراجعت همگى به حضور رسول خدا صلى الله عليه و آله شرفياب شدند و آن حضرت خطاب به آنان فرمود:

مَرْحَبا بِقَوْمٍ قَضَوُا الْجَهادَ الْاصْغَرَ وَبَقِيَ عَلَيْهِمُ الْجِهادُ الْاكْبَرُ قِيلَ يا رَسُولَ اللَّهِ وَمَا الْجِهادُ الْاكْبَرُ؟ قالَ: جِهادُ النَّفْسِ. [١]

[١]. امالى شيخ صدوق، ص ٣٧٧.