آيين كشور دارى از ديدگاه امام على عليه السلام - فاضل لنكرانى، محمد - الصفحة ٧٦ - قوام و استوارى اقشار جامعه

مى‌بينيم كه چگونه على عليه السلام از پيوستگى و ارتباط طبقات جامعه سخن مى‌گويد و براى هريك، جايگاهى مشخص و معين در كتاب‌اللَّه و سنت رسول‌اللَّه صلى الله عليه و آله مى‌شناسد و نقش هريك را در روند تكاملى جامعه معرفى مى‌كند.

قوام و استوارى اقشار جامعه‌

در گذشته از سرنوشت مشترك افراد جامعه و پيوستگى طبقات اجتماع سخن گفتيم؛ اكنون اضافه مى‌كنيم كه در ديدگاه على عليه السلام قوام هريك از طبقات اجتماع بسته به قوام طبقه ديگر است. به ديگر سخن، هيچ طبقه‌اى از وجود طبقه ديگر بى‌نياز نيست و اگر بخواهد [طبقه‌اى در هر شأن و منزلتى كه باشد] موجوديت خود را حفظ كند، بايستى در نگه‌دارى موجوديت ديگر طبقه نيز تلاش نمايد و تصوّر نكند كه موجوديّت آن، بسته به نابودى ديگرى است:

چرا كه در جامعه بدون قواى مسلّح، امنيّت نيست و هرگاه امنيّت نباشد، تجارت و كشاورزى مختل است و با ركود تجارت و انحطاط كشاورزى، هرگز مالياتى نيست كه بودجه نيروهاى مسلّح و تسليحات نظامى تأمين گردد. كار واليان و قضات نظارت دائم بر تنظيم فعاليت‌هاى مختلف اجتماعى است. اگر نظارت دقيق آنان صورت نگيرد، جامعه دچار فتنه و آشوب خواهد شد.