آيين كشور دارى از ديدگاه امام على عليه السلام - فاضل لنكرانى، محمد - الصفحة ١٣١ - ثمره مردمى بودن و مفاسد جدايى از آنها

ندارد كه بشود با آنها راست را از دروغ بازشناخت.

تو به هر حال يكى از دو نفر هستى: يا فردى هستى بخشنده در راه حق؛ در اين صورت چرا از حقّ واجبى كه مى‌بخشى و كار نيكويى كه انجام مى‌دهى، خود را پنهان مى‌دارى؟ و يا فردى هستى بخيل [كه از تو خيرى به مردم نمى‌رسد] و به زودى مردم از تو نااميد شوند و ديگر از پيشگاهت درخواستى نكنند.

وانگهى، بيشتر نيازهاى مردم به تو، از چيزهايى است كه برآوردنش هزينه‌اى ندارد. نيازشان يا شكايت از ستمى است كه به ايشان رسيده است و يا خواهان عدالت و انصاف تو در معامله يا كارى هستند.

در اين قسمت از سخنان مولا، نكات زير مورد توجه اساسى قرار گرفته است:

١. بهترين راه تحصيل اطلاعات‌

براى به دست آوردن «اطلاعات» دو راه متصوّر است: اولين راه اين است كه حاكم با بسيج نيروهاى مخفى و آشكار و از طريق كانال‌هاى مختلف، در جريان رخدادها و مسائل مملكتى قرار مى‌گيرد؛ دومين راه اين است كه حاكم گهگاه به طور مستقيم، با مردم رابطه داشته باشد و از طريق خود مردم [كه طبعاً نيروهاى موافق و مخالف را تشكيل مى‌دهند]، نسبت به رخدادها و جريان‌ها آگاهى پيدا كند. از ديدگاه امام على عليه السلام بهترين راه، راه ارتباط مستقيم با مردم است؛ زيرا مردم با ديدن والى [البته با رعايت شرايط و خصوصياتى كه قبلًا در مورد ويژگى‌هاى حاكم مردمى‌