فرهنگ اصطلاحات منطقى - خوانساری، محمد - الصفحة ١٠٣ - حمليّه
حمل مستقيم
(- حمل حقيقى، ص ١٠٢).
حمل مواطات
حملى كه در آن محمول عينا بر موضوع قابل حمل باشد. مانند حمل «ضاحك» و «ناطق» بر «انسان» در قضيه «انسان ضاحك است» و «انسان ناطق است».
حمل مواطات را حمل هو هو نيز گويند كه البته مقصود هو هويه در وجود خارجى است نه در مفهوم ذهنى.
در حمل مواطات بايد بين موضوع و محمول از وجهى مخالفت و غيريّت باشد، و از وجهى ديگر يگانگى و اتحاد. چه اگر بكل مغاير يكديگر باشند و از هرحيث بين آنها تباين باشد بر يكديگر قابل حمل نتوانند بود. چنانكه حمل فلز مثلا بر آب صحيح نيست. و اگر از هرحيث متحد و يكى باشند يعنى هم مفهوما يكى باشند و هم مصداقا، حمل مفيد علمى تازه نخواهد بود، مانند «انسان انسان است». (- حمل هو هو) (-/ حمل اشتقاق، حمل هو ذو هو).
حمل هو هو
(- حمل مواطات) (- حمل مواطات) (-/ حمل اشتقاق، حمل هو ذو هو).
حملى
(- حمليه- قضيه حمليه، ص ١٨٨) (-/ شرطى) «قضيهها سه قسم است: يكى را حملى خوانند چنانكه گوئى مردم جانور است، يا مردم نيست جانور» (دانشنامه، ص ٣٤).
حمليّه
(- حملى، قضيه حملى، قضيه حمليه) (- قضيه حمليه (-/ شرطيه).