قاعده لاضرر، ترجمه القواعد الفقهية - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٦٩ - روايات خاص از طريق شيعه

و عبارت «لا آثِم» شايد به اين معناست كه ارتكاب گناه در حق همسايه جايز نيست، و هر اضرارى گناه است (پس اضرار جايز نيست). يا به اين معناست كه اداى حق همسايگى به اين است كه به همسايه ضرر وارد نكند، همين كه اين حق را ادا كرد، ديگر گناهى بر او نيست. (كه در اين صورت بايد «لا إثم» خوانده شود).

محدث كاشانى قدس سره، بعد از نقل حديث فوق در كتاب «الوافى» [١]، مى‌نويسد: «شايد منظور از اين حديث اين است كه همان گونه كه شخص به خود ضرر وارد نمى‌سازد، و خود را به گناه نمى‌افكند، و كارها را به حساب گناه خود نمى‌گذارد، هم‌چنين سزاوار است كه به برادرش ضرر وارد نكند، و او را در گناه نيفكند، و كارها را به حساب گناه او نگذارد. گفته شده: «أثمه»، يعنى او را در اثم واقع كرد. و «أثمه اللَّه فى كذا»، يعنى عدّه عليه إثماً. [٢] ١٥. مرحوم طبرسى، در «مجمع البيان» [٣]، در تفسير آيه: «... مِنْ‌ بَعْدِ وَصِيَّةٍ يُوصَى بِهَا أَوْ دَيْنٍ غَيْرَ مُضَارٍّ ...» [٤]، گفته است، در حديث (مرسل) آمده است كه: ضرر وارد كردن در وصيت، از گناهان‌

[١]. الوافى، ج ٥، ص ٥١٩، ح ١٦٢٤٨٧.

[٢]. لسان العرب، ج ١٢، ص ٥: «... اثِم فلان، بالكسر، يأثَم إثماً ومأثماً، أى وقع فى الإثم؛ فهو آثِم وأثيم وأثوم أيضاً. وأثَمَه اللَّه فى كذا، يأثمُه ويأثِمُه، أى عدّه عليه إثماً، فهو مأثومٌ».

[٣]. مجمع البيان، ج ٣، ص ٢٩.

[٤]. سوره نساء (٤)، آيه ١٢.