قاعده لاضرر، ترجمه القواعد الفقهية - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٦٨ - روايات خاص از طريق شيعه

اين اضرار به وسيله استفاده از زمين مباح حاصل شده باشد؛ تا جايى كه امام عليه السلام، امر به آزمايش و مقايسه نموده كه آب هر دو قنات را هر شب نگاه كنند، اگر ثابت شد كه قنات جديد به اولى ضرر زده، آن را پر كنند.

و اما اين‌كه نفرمود اگر اولى به دوّمى ضرر زده، دوّمى را پر كنند، وجه آن واضح است؛ زيرا اضرار در اين‌جا صدق نمى‌كند، چرا كه دومى خودش اقدام كرده و قنات را در نزديك اولى حفر كرده، و عادتاً چنين كارى باعث از دست رفتن آب قنات مى‌شود. از اين روايت حكم وضعى نيز استفاده مى‌شود.

١٤. مرحوم كلينى، در كتاب «الكافى» [١]، از طلحة بن زيد، از ابى عبداللَّه امام صادق عليه السلام، نقل كرده كه فرمودند: همسايه مانند خود شخص است، نبايد به او ضرر وارد شود و يا در مورد او كار نا شايستى انجام شود. [٢] اين روايت دلالت دارد بر اين‌كه اضرار به همسايه جايز نيست، همان‌گونه كه اضرار به خود جايز نيست.

[١]. الكافى، ج ٥، ص ٢٩٢، ح ١، باب الضرار.

[٢]. وسايل الشيعه (اسلاميه)، ج ١٧، ص ٣٤١، ح ٢، باب ١٢، از ابواب احياء الموات.

وسايل الشيعه (بيروت)، ج ٢٥، ص ٤٢٨، ح ٣٢٢٨٠: «مُحَمَّدُ بْنُ يَعْقُوبَ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ يَحْيَى، عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ يَحْيَى، عَنْ طَلْحَةَ بْنِ زَيْدٍ، عَنْ أَبِى عَبْدِاللَّهِ عليه السلام قَالَ: إِنَّ الْجَارَ كَالنَّفْسِ غَيْرَ مُضَارٍّ وَلَا آثِمٍ».