قاعده لاضرر، ترجمه القواعد الفقهية - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٢٤ - تبيين و توجيه احتمال چهارم

نهى از آن‌ها است؛ ولى بين لازمه معنا، و اين كه بگوييم «لا» در نهى به كار رفته فرق واضحى است كه آثار و ثمرات آن را در آينده بيان خواهيم كرد.

شاهد بر ادعاى ما اين است كه در عرف عادى نيز آن‌چه از معناى اين تركيب ها به ذهن متبادر مى‌شود همان نفى است، و در عرف كسى معناى مطابقى‌ «لَا رَفَثَ وَ لَافُسُوقَ وَ لَاجِدَالَ فِى الْحَجِّ» را «لا ترفثوا و لا تفسقوا ولا تجادلوا»، نمى‌داند. و احتمال دارد كه منشأ اين شبهه همان باشد كه گفتيم نفى در بسيارى از اين تركيب ها كنايه از نهى است؛ به همين خاطر معناى كنايى را با معناى مطابقى اشتباه گرفته‌اند.

البته بايد توجّه داشت كه اين تعبير كنايى، زيبايى خاص خود را دارد و مراد متكلم را به نحو احسن مى‌رساند. همانند سخن شخصى كه به خادمش بگويد: در خانه من دروغ و خيانت وجود ندارد؛ با اين سخن به بهترين وجه و رساترين سخن، به او مى‌فهماند كه هرگز نبايد چنين امورى را مرتكب شود و هر كه مرتكب دروغ و خيانت شود از اهل اين خانه نيست. و اين معنا با رجوع به فهم عرفى از امثال اين تركيب ها در زبان عربى و حتى ساير زبانها، روشن مى‌شود؛ و بعد از تأمل در موارد استعمال، شكى باقى نمى‌ماند كه «لا» و معادلهاى آن در زبانهاى ديگر، در همان‌