قاعده لاضرر، ترجمه القواعد الفقهية - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٩١ - پاسخ شيخ الشريعه اصفهانى

پاسخ شيخ الشريعه اصفهانى‌

انصاف اين است كه ظهور روايت عقبة بن خالد، در اتصال فقره «لا ضرر و لا ضرار» به حكم رسول خدا صلى الله عليه و آله در قضيه شفعه، و منع زيادى آب، از ظهور روايت عباده، در انفصال و استقلال فقره «لا ضرر و لا ضرار»، بسيار قوى تر است؛ به اين بيان كه:

شك نيست كه هر كس در روايت عبادة بن صامت، دقت كند متوجّه مى‌شود كه او قضاياى مختلف پيامبر صلى الله عليه و آله را تلخيص كرده، و روايات را تقطيع نموده، و احكام پيامبر صلى الله عليه و آله را بدون اين‌كه مورد روايت را بيان كند نقل كرده است؛ زيرا به طور قطع مشخص است كه اين احكامى كه از رسول خدا صلى الله عليه و آله صادر شده، بدون مقدّمه نبوده، بلكه هر كدام در مورد خاصى از آن حضرت صادر شده است، همانند مورد سمرة بن جندب، و امثال آن؛ ولى عباده آن‌ها را تلخيص كرده، و ما حصل حكم را در يك عبارت آورده است.

بنابراين، اين احتمال بسيار نزديك است كه فقره «لا ضرر و لا ضرار» را از ذيل قضيه منع زيادى آب، حذف كرده است، چرا كه با اين حذف معنا تفاوتى نمى‌كند و از حدود نقل به معنا- كه عملى متداول بين راويان است- خارج نمى‌شود. و اين فقره «لا ضرر و لا