قاعده لاضرر، ترجمه القواعد الفقهية - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٦ - مسائل اصولى

قبل از شروع در بحث، مراد از «قاعده فقهى»، و وجه تمايز آن از «مسائل اصولى» و «مسائل فقهى» را بيان مى‌كنيم.

قواعد فقهى چيست؟

در اصطلاح اصوليون متأخر، عنوان «قاعده فقهى» بر احكام عامى كه به بسيارى از مسائل فقهى مرتبط باشد اطلاق مى‌شود. و از آن‌جا كه مقصود ايشان از ارائه اين تعريف، تمايز قاعده فقهى از مسائل اصولى و مسائل فقهى است، لازم است قبلًا تعريف مسائل اصولى و مسائل فقهى را بدانيم؛ بنابراين ابتدا به تعريف اجمالى اين دو مى‌پردازيم:

مسائل اصولى‌

علما تعريف‌هاى مختلفى از مسائل اصولى ارائه داده‌اند كه ما به جهت اين‌كه از موضوع بحث خارج نشويم از نقل و ردّ و نقد آن‌ها خوددارى كرده، و تنها آن‌چه در نظر ما صحيح است را بيان مى‌كنيم، و معيارى به دست مى‌دهيم تا زمانى كه در مصداقى شك كرديم؛ با آن معيار بتوان مسائل اصولى را از غير آن تشخيص داد.

بدين منظور مقدّمه‌اى را ذكر مى‌كنيم و آن اين‌كه، علم اصول در زمان ما مسائل مختلفى را در خود جاى داده است:

١. مسائلى كه در آن از كليات مرتبط با دلالت الفاظ به كار رفته‌