ترجمه مجمع البیان فی تفسیر القرآن (مترجم- بیستونی، محمد) - الشيخ الطبرسي - الصفحة ١٥٦ - معنى آيات

از عطاء نقل شده است منظور اين آيه مؤمنينى است كه كفار آنان را از مكّه بيرون كردند، و نسبت به آنان ستم نمودند، و سپس خداوند در روى زمين به آنان قدرت بخشيد تا آنكه بر كفارى كه به آنان ستم كرده بودند پيروز گشته انتقام خويش گرفتند.

از ابن زيد است كه خداوند مؤمنين را به دو دسته تقسيم فرموده است يك دسته كسانى كه آنان را كه به ايشان ستم كرده‌اند مى‌بخشند و آنان همان افرادى هستند كه پيش از اين آيه وصفشان گذشت‌(وَ إِذا ما غَضِبُوا هُمْ يَغْفِرُونَ) و دسته ديگرى كه از ستم كنندگان انتقام ميگيرند، و آنان كسانى هستند كه در اين آيه از آنان ياد شده است، هر كس انتقام گيرد و حق خويشتن باز ستاند البته در صورتى كه از حدود الهى پا فرا ننهد خداى را اطاعت كرده است، و هر كس كه خداى را اطاعت كند پسنديده است.

آن گاه خداوند حدود انتقام گيرى را بيان كرده ميفرمايد:

((وَ جَزاءُ سَيِّئَةٍ سَيِّئَةٌ مِثْلُها)) از ابن نجيح و سدى و مجاهد است كه اين پاداش عبارتست از پاسخگويى دشنام هر گاه كسى به انسان گفت: خداوند ذليلت كند، بايد در پاسخ او بگويد: خداوند ترا ذليل كند بى‌آنكه زياده روى كرده باشد.

از مقاتل نقل شده است كه منظور انتقام گرفتن در زخمهايى است كه بر انسان وارد ميشود، يا خونى كه انسان طلبكار ميشود.

و اينكه دومى هم در اين آيه «سيّئه» ناميده شده است بخاطر تقابل با اولى است. همانگونه كه در جاى ديگر قرآن آمده است‌(فَمَنِ اعْتَدى‌ عَلَيْكُمْ فَاعْتَدُوا عَلَيْهِ) يعنى: هر كس نسبت بشما تجاوز كرد نسبت به او همانند تجاوزى كه‌