ترجمه مجمع البیان فی تفسیر القرآن (مترجم- بیستونی، محمد) - الشيخ الطبرسي - الصفحة ١٤٧ - دليل قرائت

اينجا نصب بدان جهت نيكو است كه جمله شرطيه منفى است.

و اما عطف بر شرط مثل: «ان تأتنى و تكرمنى فاكرمك» بنا بر مختار سيبويه نصب در عطف بر جزاء شرط است، بنا بر اين سيبويه اختيار ميكند: «و يعلم الذين يجادلون» در صورتى كه آن را استيناف نگيرى كه از ما قبلش بريده شود، و مرفوع گردد، و گمان ميكند كه معطوف بر جزاء شرط شباهت دارد بقول شاعر:

و سپس سيبويه گفته است: لكن اگر كسى در عطف بر جزاء شرط نصب دهد بهتر است از اين مورد، زيرا فعلى واقع نميسازد مگر آنكه از ديگرى فعلى واقع شود، پس بمنزله غير واجب است.

سيبويه نقل ميكند كه بعضى از قراء در آيه:(يُحاسِبْكُمْ بِهِ اللَّهُ فَيَغْفِرُ لِمَنْ يَشاءُ)[٢] بنصب فيغفر خوانده‌اند.

و نيز شعرى از اعشى را شاهد آورده است در مورد نصب معطوف بر جزاء بوسيله فاء[٣].

[١] اول شعر چنين است:

[٢] سوره بقره آيه ٢٨٤.

[٣] الكتاب سيبويه جلد ١ صفحه ٥٢٤ عبارت سيبويه اينست:« قال( الأعشى فيما جاز من النصب ...« و لفظ» عطف بوسيله فاء از عبارت مصنّف اشتباه است چون بحث سيبويه در مورد عطف بر جزاء بوسيله فاء و واو هر دو است بنا بر اين همانگونه كه مرحوم شعرانى توهم فرموده‌اند گمان نكنيد كه« و تدفن» در شعر اعشى بايد« فتدفن» ميبود تا غرض ما تأمين شود( كاظمى)