ترجمه مجمع البیان فی تفسیر القرآن (مترجم- بیستونی، محمد) - الشيخ الطبرسي - الصفحة ٢٨٥ - اعراب آيات

١٠- اى محمّد! در روزى كه آسمان دودى آشكار آورد دقّت كن.

١١- دودى كه همگان را فرا گيرد، اينست عذابى دردناك.

(يازده آيه بنظر كوفى، ده آيه بنظر ديگران)

قرائت آيات:

اهل كوفه «رب السماوات» را بجر خوانده‌اند و ديگران برفع.

دليل قرائت:

رفع «ربّ» بنا بر يكى از دو تركيب است.

١- يا آنكه خبر باشد براى مبتداى محذوف يعنى: «هو ربّ السّماوات» ٢- يا آنكه «رب السماوات» مبتداء باشد و خبرش جمله‌اى كه در آن دوباره از اين ربّ ياد ميشود كه «لا اله الا هو» باشد.

مؤيّد تركيب دوّم اين آيه است:(رَبُّ الْمَشْرِقِ وَ الْمَغْرِبِ، لا إِلهَ إِلَّا هُوَ)[١] و هر كس «ربّ» بجرّ خوانده آن را بدل از «ربّك» در آيه قبل گرفته است.

ابو الحسن گفته است: رفع بهتر است، و برفع خوانده ميشود.

اعراب آيات:

(إِنَّا كُنَّا مُنْذِرِينَ) جواب قسم است، نه‌(إِنَّا أَنْزَلْناهُ)[٢] زيرا انسان‌

[١]- سوره مزمّل: ٧٣ آيه ٩: قبل از آيه: وَ اذْكُرِ اسْمَ رَبِّكَ وَ تَبَتَّلْ إِلَيْهِ تَبْتِيلًا، رَبُّ الْمَشْرِقِ ...» اين آيه نيز بجرّ خوانده شده است بنا بر آنكه بدل باشد از« ربّك» در« اسْمُ رَبِّكَ».

[٢]- در بخش معنى آيات« إِنَّا أَنْزَلْناهُ» را جواب قسم گرفته است( مترجم)