ترجمه مجمع البیان فی تفسیر القرآن (مترجم- بیستونی، محمد) - الشيخ الطبرسي - الصفحة ٢٣٩ - معنى آيات

طمس، هر كدام از عذاب قبلى بزرگتر بود، و اين عذابها همين عذابى است كه در آيه بعدى بدان اشاره شده است:

((وَ أَخَذْناهُمْ بِالْعَذابِ لَعَلَّهُمْ يَرْجِعُونَ)) يعنى: آنان را با اين عذابها گرفتار ساختيم، و اين عذابها كه بوسيله آن گرفتار ميشدند براى آنان عذاب و براى حضرت موسى (ع) معجزه بود، امّا شقاوت بر آنان غلبه يافته بود، و به اين معجزات ايمان نمى‌آوردند.

((وَ قالُوا يا أَيُّهَا السَّاحِرُ)) و بقول كلبى و جبائى منظورشان از تعبير ساحر نسبت بموسى نوعى تعظيم و احترام بود، نه آنكه خواسته باشند او را با اين لفظ سرزنش كنند، و يا ايه الساحر را بمعنى يا ايه العالم مى‌گفتند، زيرا علم سحر در آن دوران رايج بود و از نظر مردم اهميت بسيارى داشت.

و از حسن نقل شده است كه اين جمله را بعنوان استهزاء بموسى مى گفتند.

و بعضى ديگر گفته‌اند معنى اين جمله آنست اى كسى كه با سحرت بر ما غلبه يافته‌اى، و در ميان عرب گفته ميشود «خاصمته فخصمته، و حاججته فحججته» و بهمين منوال گويند: ساحرته (فسحرته) و منظورشان اينكه موسى با ساحران فرعون بوسيله سحر مبارزه كرد و با سحر خود بر آنان پيروز گشت.

((ادْعُ لَنا رَبَّكَ بِما عَهِدَ عِنْدَكَ)) يعنى: تو كه گمان ميكنى خدا با تو پيمان بسته است و تضمين كرده كه اگر ما ايمان بتو آريم عذاب را از ما بر خواهد داشت اينك براى ما از خدايت بخواه كه عذاب را بردارد.

((إِنَّنا لَمُهْتَدُونَ)) يعنى: اگر عذاب از ما برداشته شود ما بسوى حقى كه ما را بدان فرا ميخوانى باز گشت خواهيم نمود.