ترجمه مجمع البیان فی تفسیر القرآن (مترجم- بیستونی، محمد) - الشيخ الطبرسي - الصفحة ٢٧٠ - معنى آيات

ابن عباس‌[١] و سدى ميگويند: مالك جهنم اين پاسخ را پس از هزار سال به آنان ميدهند، عبد اللَّه بن عمر ميگويد: مالك جهنّم اين جواب را پس از چهل سال به آنان ميدهد.

((لَقَدْ جِئْناكُمْ بِالْحَقِّ)) يعنى: رسولان ما راه و روش حق را نزد شما آوردند و اينكه خداوند فعل مجى‌ء را بخودش نسبت داده است براى آنكه آمدن رسولان بفرمان او بوده است.

و از جبائى نقل شده است كه اين جمله گفتار مالك جهنّم است و چون او نيز جزء فرشتگان است و فرشتگان هم از جنس رسولان هستند.

((وَ لكِنَّ أَكْثَرَكُمْ لِلْحَقِّ كارِهُونَ)) يعنى: ولى اى مردم شما چون با ناحق و باطل انس گرفته‌ايد نسبت به حق بى‌رغبت هستيد.

((أَمْ أَبْرَمُوا أَمْراً فَإِنَّا مُبْرِمُونَ)) آنان در مكر و حيله نسبت به محمد ٦ كارى محكم نمودند، ما نيز در مجازات آنان كارى محكم انجام خواهيم داد.

((أَمْ يَحْسَبُونَ أَنَّا لا نَسْمَعُ سِرَّهُمْ وَ نَجْواهُمْ)) يعنى: اين كافران چنان پندارند كه ما اسرار پنهانى و سخنان محرمانه و بيخ گوشى آنان را نميشنويم.

سر آن مطالبى است كه انسان در ضمير خود دارد و آن را بديگرى اظهار نميدارد، و نجوى سخنانى است كه افراد در پنهانى بديگران ميگويند.

((بَلى‌ وَ رُسُلُنا لَدَيْهِمْ يَكْتُبُونَ)) آرى ما سخنان آنان را مى‌شنويم و آن را درك ميكنيم و مأمورين ما هميشه همراه آنان بوده و آنچه را كه بگويند و انجام‌

[١] تفسير ابن عباس ص ٣٠٧ در اين تفسير است« فيجيهم مالك بعد اربعين سنه» يعنى: مالك پس از چهل سال به آنان جواب ميدهد.