ترجمه مجمع البیان فی تفسیر القرآن (مترجم- بیستونی، محمد) - الشيخ الطبرسي - الصفحة ٣٩٠ - دليل قرائت

و يعقوب و حسن و ابى رجاء و عاصم و جحدرى «و فصله» خوانده‌اند و بقيّه «و فصاله» قرائت نموده‌اند.

دليل قرائت:

ابو على گويد: دليل كسانى كه «لتنذر» با تاء خوانده‌اند(إِنَّما أَنْتَ مُنْذِرٌ) و(لِتُنْذِرَ بِهِ وَ ذِكْرى‌) است، و كسانى كه «لينذر» با ياء خوانده‌اند- دليل آنان هم‌(لِيُنْذِرَ بَأْساً شَدِيداً) است يا آنكه انذار را بكتاب نسبت، دادند، همانگونه كه بر رسول خدا ٦ نسبت داده‌اند.

امّا باء در «بوالديه» جايز است متعلّق باشد به «وصيّنا» بدليل‌(ذلِكُمْ وَصَّاكُمْ بِهِ) و نيز جايز است كه متعلّق باشد به «بالاحسان» و دلالت بر اين تركيب دارد(وَ قَدْ أَحْسَنَ بِي إِذْ أَخْرَجَنِي) امّا در اين آيه نميشود آن را متعلّق گرفت به «بالاحسان» زيرا معمول متقدّم بر عامل خواهد شد، بله ميتوان آن را متعلّق به مضمرى گرفت كه احسان آن را تفسير ميكند، همانگونه در(وَ كانُوا فِيهِ مِنَ الزَّاهِدِينَ) ميشود فيه را متعلّق به مضمرى گرفت كه زاهدين در ظاهر آن را تفسير ميكند[١] و مثل «كان جزائى بالعصا ان اجلدا» بنا بقول كسى كه جار و مجرور را متعلّق بجزاء نگرفته است.

و احسان بر خلاف اسائه است، و حسن بر خلاف قبح است و هر كس «احسانا» خوانده است نصب آن بنا بر مصدر است، زيرا معنى‌(وَ وَصَّيْنَا الْإِنْسانَ بِوالِدَيْهِ حُسْناً) «امرناه بالاحسان» است، يعنى: بآنان دستور

[١] و تقدير چنين خواهد شد:« و كانوا زاهدين فيه من الزّاهدين» همانگونه كه در آيه نيز تقدير« و وصّينا الانسان الاحسان بوالديه احسانا»-( مترجم)