ترجمه مجمع البیان فی تفسیر القرآن (مترجم- بیستونی، محمد) - الشيخ الطبرسي - الصفحة ١٥٧ - معنى آيات

انجام داده است تجاوز كنيد[١].

سپس خداوند مسئله عفو را پيش كشيده ميفرمايد:

((فَمَنْ عَفا وَ أَصْلَحَ فَأَجْرُهُ عَلَى اللَّهِ)) يعنى: هر كس عفو كند كسى را كه ميتواند از او انتقام بگيرد و ميان خود و خداى خويشتن را اصلاح نمود پاداش او را خداوند خواهد داد.

((إِنَّهُ لا يُحِبُّ الظَّالِمِينَ)) آن گاه خداوند بيان ميفرمايد: اينكه مظلوم را وادار به عفو ظالم كرده است نه بدان جهت است كه خداوند ستمگر را دوست دارد، بلكه بدان جهت كه با اين برنامه ميخواهد پاداشى بسيار عظيم را بر مظلوم عرضه فرمايد، و براى آنست كه خداوند نيكى و عفو را دوست دارد.

و بعضى هم گفته‌اند:(إِنَّهُ لا يُحِبُّ الظَّالِمِينَ) يعنى: خداوند در هنگام انتقام، انتقام گيرنده‌اى را كه ظالم باشد، و از حق خودش تجاوز كند يا هر ستمگر ديگرى را دوست ندارد.

و بعضى ديگر گفته‌اند: آيه اولى‌(... هُمْ يَنْتَصِرُونَ) عموميت دارد در وجوب همكارى مسلمانان با يكديگر براى پيروزى بر ستمگران بحقوقشان، ولى اين آيه مخصوص است بكسى كه ميخواهد در مورد حق شخصى خودش نسبت بكسى كه باو ستم كرده است از او انتقام بگيرد يا او را عفو كند.

از پيامبر خدا ٦ روايت شده است كه فرمودند:

«روز قيامت كه ميشود منادى نداء ميكند: هر كس پاداشش با خدا است وارد بهشت گردد، ميگويند: چه كسى اجرش با خدا است؟ ميگويند: آنان كه مردم را عفو ميكرده‌اند، ايندسته بدون حساب وارد بهشت ميشوند».

[١] تفسير كشاف جلد ٤ صفحه ٢٢٩ هر دو فعل هم اولى و هم دومى كه مكافات آنست سيّئه ميباشند، زيرا كسى كه بر او وارد ميشود از آن بدش ميآيد، بدليل اين آيه:« وَ إِنْ تُصِبْهُمْ سَيِّئَةٌ يَقُولُوا هذِهِ مِنْ عِنْدِكَ» يعنى اگر چيزى كه آن را بد ميدانند به آنان برسد ...