روزشمار جنگ ایران و عراق - مرکز اسناد و تحقیقات سپاه - الصفحة ٨٦٨ - روزشمار جنگ جمعه ٤ آذر ١٣٦٢ ١٩ صفر ١٤٠٤ ٢٥ نوامبر ١٩٨٣
به گزارش رادیو بی بی سی، قاسم احمد تقی وزیر نفت عراق، در مصاحبه ای ضمن اعلام مخالفت دولت عراق با هرگونه کاهش قیمت نفت گفت: «تثبیت قیمت نفت متکی بر ادامه حداکثر تولید کلی کنونی اعضای سازمان اوپک است که روزانه ١٧ میلیون و ٥٠٠ هزار بشکه می باشد.» وی افزود: «حتی کاهش اخیر قیمت نفت اوپک از بشکه ای ٣٥ دلار به ٢٩ دلار به هیچ کس جز کشورهای واردکننده نفت نفعی نرسانده است.»[١]
دراین حال به گزارش رادیو امریکا، روزنامه نیویورک تایمز در تفسیری درباره انگیزه عراق از تلاش برای افزایش صادرات نفت خود نوشت: «برای پیروزی در جنگ با ایران و یا حتی حفظ وضعیت به بن بست رسیده جنگی به مدت دو تا سه سال آینده، عراق باید درزمینه تغییر محاسبات ساده، اما مهم مالی خود راهی پیدا کند و این تغییر جز ازطریق نفت میسر نخواهد شد.» این روزنامه با مقایسه میزان فروش نفت ایران و عراق و اشاره به اینکه ایران برای خرید اسلحه و دیگر نیازمندی های خود ارز بیشتری دراختیار دارد، افزود: «در دو سال اول جنگ، عراق تلاش کرد پروژه های عمرانی خود را متوقف نسازد و در سال ١٩٨١ واردات غیرنظامی خود را تا میزان ٥ هزار میلیون دلار افزایش داد، اما این هدف تنها با صرف بخش اعظم اندوخته آن کشور تأمین گردید و برای پرهیز از غرق شدن در ورشکستگی در سال ١٩٨٣، اواخر سال گذشته عراق مجبور به اعمال برنامه های سختگیرانه ای شد. بااین حال، به گفته یک دیپلمات آسیایی دولت عراق با تدابیر و عزمی راسخ توانست از فاجعه ای گریخته و اوضاع را به نحوی تحت کنترل درآورد. به عنوان اولین گام در این راه، روند عملیات تعدادی از طرح های عمرانی کند شد و تمامی پروژه های نو متوقف گردید. البته طرح های عمده ای نظیر بزرگ راه بغداد به کویت، اردن و سوریه و سد جدیدی در موصل و احداث خطوط تازه راه آهن شامل این برنامه ها نگردید. اقدام بعدی عراق تشویق و ترغیب دولت هایی نظیر امریکا، برزیل، ترکیه، تایلند، استرالیا و اردن به اعطای اعتباراتی به عراق درزمینه ورود خواربار برای جلوگیری از فشارها و سختی های ممکن در آن کشور بوده است و اما مهم ترین اقدام عراق این بود که پیمانکاران عمده خارجی را وادارد علی رغم اعلامیه عراق دایر بر اینکه در سال ١٩٨٣ پرداختی در میان نخواهد بود همچنان به تعهدات خود در آن کشور ادامه داده و برنامه های خود را رها نسازند و در این راه به نتیجه هم رسید. اما اگر عراق نتواند به جنگ با ایران ازطریق مذاکره پایان بخشد و یا ارز خارجی خود را سریعاً افزایش دهد، مشکلات و مسائل بار دیگر در سال ١٩٨٤ چهره خود را نشان خواهد داد.»
نیویورک تایمز در ادامه یادآور شد: عراق درحال حاضر راه حل مشکلات مالی خود را در وهله اول با ضربه زدن به صادرات نفت ایران برای پایان دادن به جنگ دنبال می کند و به موازات آن نیز به طرح هایی درزمینه گسترش ظرفیت صادرات نفت خود ازطریق ترکیه، اردن و عربستان سعودی امید بسته است. این روزنامه سپس خاطرنشان ساخت: حتی اگر این طرح ها
[١] همان، ص٩، رادیو بی بی سی، ٤/٩/١٣٦٢.