روزشمار جنگ ایران و عراق - مرکز اسناد و تحقیقات سپاه - الصفحة ٤٤٩ - روزشمار جنگ دوشنبه ٩ آبان ١٣٦٢ ٢٤ محرم ١٤٠٤ ٣١ اکتبر ١٩٨٣
در همین حال رادیو اسرائیل گزارش داد: «به دنبال تهدیدات ایران مبنی بر بستن تنگه هرمز منابع نظامی عمان اعلام کردند که جمهوری اسلامی ایران بر فعالیت های نظامی خود درحوالی این تنگه افزوده است.» به گفته این منابع هواپیماهای اکتشافی ایران به طور مرتب بر فراز تنگه هرمز به پرواز درمی آیند. این گزارش همچنین حاکی است: «ناوچه ها و هلیکوپترهای جنگی ایران در اطراف تنگه روزانه به گشت می پردازند. بااین همه مقامات عمانی رفت وآمد کشتی ها را از تنگه هرمز عادی تلقی کردند و گفتند هنوز اثری از عملی شدن تهدیدات مقامات ایران وجود ندارد.»[١] روزنامه امریکایی لس آنجلس تایمز نیز به نقل از منابع نظامی عمان نوشت: «ایران فعالیت های نظامی خود را در تنگه هرمز افزایش داده است.»[٢]
این حساسیت ها و احتمال وقوع تنش های نظامی در منطقه خلیج فارس موضوع مقاله ای در شماره جدید هفته نامه میدل ایست تایمز (چاپ انگلستان) است. در این مقاله تحت عنوان "در واکنش نسبت به تهدیدات [امام] خمینی، ایالات متحده باید حرکت متقابل شوروی را هم به حساب آورد" آمده است: «قبل از تصمیم گیری به مداخله نظامی درصورت تهدید مستقیم کشتیرانی ازسوی ایرانیان، واشنگتن می بایست عواقب احتمالی افزایش نفوذ شوروی در ایران را مدنظر قرار دهد.» میدل ایست تایمز پس از اشاره به این واقعیت که کشورهای شورای همکاری خلیج فارس باوجود تمایل به اجتناب از مداخله مستقیم نظامی ابرقدرت ها، قادر نیستند به تنهایی از تهدید ایران درمورد ممانعت از عبور کشتی ها از تنگه هرمز (درصورت حمله عراق به تأسیسات صدور نفت ایران در خلیج فارس) جلوگیری کنند، نوشته است: «علائم چندی وجود دارد حاکی از آنکه تشدید جنگ [ایران و عراق] قریب الوقوع است، مگر اینکه به زودی آتش بس برقرار شود یا هر دو طرف موافقت کنند که به تأسیسات نفتی یکدیگر حمله نکنند.»
به نوشته میدل ایست تایمز، درصورت وقوع حمله نظامی امریکا علیه ایران گرچه احتمال مداخله مستقیم شوروی در این جنگ نمی رود اما «احتمال دارد این کشور پیشنهاد کمک گسترده اقتصادی و نظامی به ایران نماید که تهران به سختی در وضعی خواهد بود که از آنها بگذرد.» این نشریه در پایان یادآور شده است این وضعیت نفوذ شوروی را آن اندازه گسترش می دهد که به سرنگونی دولت ایران بعد از حیات رهبر انقلاب اسلامی اقدام کند.[٣]
١
یک روز پس از سفر فرستاده ویژه وزارت امور خارجه ژاپن به عراق برای متقاعدکردن این کشور به خودداری از حمله به تأسیسات پتروشیمی بندر امام خمینی، وزیر امور خارجه ژاپن اعلام کرد که بغداد توجه لازم را به درخواست این کشور مبنی بر جلوگیری از گسترش جنگ مبذول داشته است. به گزارش خبرگزاری کویت از توکیو، شینتارو آبه امروز با اشاره به «گفت وگوهای بی پرده» معاون خود توشی جیرو ناکاجیما با طارق عزیز وزیر امور خارجه
[١] همان، ص١١، رادیو اسرائیل، ٩/٨/١٣٦٢.
[٢] خبرگزاری جمهوری اسلامی، نشریه گزارش های ویژه، شماره ٢٢٨، ١٢/٨/١٣٦٢، ص١٤، واشنگتن - خبرگزاری جمهوری اسلامی، ١١/٨/١٣٦٢.
[٣] اداره کل مطبوعات و رسانه های خارجی وزارت ارشاد اسلامی، نشریه بررسی مطبوعات جهان، شماره ٤٢٢، ٨/٩/١٣٦٢، صص ١٥ - ١٢، هفته نامه میدل ایست تایمز (چاپ انگلستان)، ٩/٨/١٣٦٢.