روزشمار جنگ ایران و عراق - مرکز اسناد و تحقیقات سپاه - الصفحة ٨٠٨ - روزشمار جنگ دوشنبه ٣٠ آبان ١٣٦٢ ١٥ صفر ١٤٠٤ ٢١ نوامبر ١٩٨٣
٣. اهداف اصلی بین چند یگان تقسیم شده بود.
٤. طرح ریزی یگان ها کامل و دقیق نبود.
٥. زمان لازم برای شناسایی یگان ها نبود.
عزیز جعفری نیز علل ناکامی عملیات را درقالب پنج مورد کلی بدین شرح اعلام کرد:
١. محدود بودن تک. ٢. جبهه ای بودن تک. ٣. وجود موانع و استحکامات فراوان دشمن. ٤. کمبود زمان برای شناسایی. ٥. تکراری بودن راهکارهای عملیاتی یگان ها.
وی همچنین به ساعت شروع عملیات اشاره کرد و گفت: هنگام شروع عملیات به علت طلوع ماه، هوا روشن بود و این امر به زیان ما تمام شد درحالی که عراق از مهتابی بودن آسمان استفاده کرد.
سرهنگ جمالی نیز جبهه ای بودن تک، تفرقه بین یگان ها در زمین منطقه و استفاده نادرست از نیروی احتیاط را مهم ترین عوامل تحقق نیافتن اهداف یگان ها ذکر کرد.
در همین حال، سرهنگ صیاد شیرازی در تبیین علل ناکامی نیروهای عمل کننده یادآور شد: یک اشکال دیگر هم وجود داشت و آن اینکه ما در این عملیات به توپخانه دشمن صدمه نزدیم و توپخانه دشمن دست نخورده و سالم ماند و علیه ما اجرای آتش کرد. وی در ادامه سخنان خود پیشنهاد کرد مباحث جلسه روی سه موضوع متمرکز شود: ١. ترمیم و آماده سازی جاده ها (به ویژه جاده غرب کانی مانگا). ٢. ترمیم خطوط پدافندی فعلی. ٣. تکمیل اهداف عملیات.[١]
درپی این توصیه، محسن رضایی پیشنهاد کرد فرماندهان قرارگاه مقدم حمزه از سپاه و ارتش (عزیز جعفری و سرهنگ امیربیگی) روی این موضوعات کار کنند و نتیجه آن را در جلسه مشترک با فرماندهان قرارگاه خاتم الانبیا مطرح کنند.[٢]
با واگذاری تعیین تکلیف عملیات به قرارگاه مقدم حمزه، بلافاصله فرماندهان و عناصر اصلی این قرارگاه از سپاه و ارتش در همان مکان تشکیل جلسه دادند.[٣]^ طبق پیشنهاد عزیز
[١] راوی قرارگاه مقدم حمزه در یادداشت های خود اشاره ای به مقدوربودن یا نبودن عملیات نکرده است، بااین حال، از نوع نگاه وی که تقریباً برآیند جو عمومی قرارگاه مقدم حمزه می باشد می توان گفت که در وضعیت فعلی و باتوجه به مشکلات پیش رو ادامه عملیات حداقل در آینده نزدیک ناممکن است. محمدرضا دیانی نوشته است: از هر سه یگان عمل کننده سپاه (لشکر٢٧ حضرت رسول(ص)، لشکر٥ نصر و لشکر١٧ علی بن ابی طالب(ع)) حتی از ارتش تعداد زیادی شهید به جا مانده است. خصوصاً لشکر٢٧ حضرت رسول(ص) که شهدای دو عملیات اخیر این یگان جا مانده است و این طورکه معلوم است این شهدا (حالا حالا) خواهند ماند. (سند شماره ٢٩٧/د مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: دفترچه ثبت جنگ راوی قرارگاه حمزه در عملیات والفجر٤، محمدرضا دیانی، از ٢٠/٨/١٣٦٢ تا ٥/٩/١٣٦٢، ص٤٠)
[٢] سند شماره ٢٩١/د مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: دفترچه ثبت جنگ راوی قرارگاه خاتم الانبیا(ص) در عملیات والفجر٤، محسن رخصت طلب، ٢٨/٨/١٣٦٢ تا ١/٩/١٣٦٢، صص ٢٧ - ٢٣.
[٣] ^ در این جلسه عزیز جعفری، علی تجلائی، حمید سالکی و نصرت کاشانی از سپاه و سرهنگ امیربیگی و سرهنگ آذرفر از نیروی زمینی ارتش حضور داشتند.