روزشمار جنگ ایران و عراق - مرکز اسناد و تحقیقات سپاه - الصفحة ٤٤٦ - روزشمار جنگ دوشنبه ٩ آبان ١٣٦٢ ٢٤ محرم ١٤٠٤ ٣١ اکتبر ١٩٨٣
غیرنظامی به ویژه شهرها و مناطق مسکونی را خواهان است. قطعنامه ضمن اینکه از طرفین می خواهد تا از هر اقدامی که صلح و امنیت و همچنین حیات دریایی در خلیج [فارس] را به مخاطره می اندازد خودداری کنند، سایر دولت ها را نیز دعوت به میانه روی و احتراز از هر اقدامی که خطر شدت و گسترش بخشیدن به جنگ دارد می کند.»[١]
ساعاتی بعد از تصویب قطعنامه، کیس هندلز خبرنگار بی بی سی در گزارشی از سازمان ملل این گونه اظهارنظر کرد: «چنین به نظر می رسد که چشم انداز پایان دادن به این جنگ سه ساله از راه مذاکره قطعاً رو به تیرگی گذاشته است.» وی افزود: «منظور حامیان این قطعنامه آن بود که از تشدید جنگ در خود خلیج فارس به حدی که صنعت نفت را به تعطیل بکشاند و باعث بسته شدن خطوط کشتیرانی و تنگه هرمز شود جلوگیری کنند. برخی از اعضای شورا به ویژه فرانسه و اردن امیدوار بودند که این قطعنامه به عراق امکان دهد نفت خود را از راه خلیج فارس صادر کند و به این ترتیب برای بازپرداخت وام های سنگین خود پول به دست بیاورند، اما ایران قطعنامه را رد کرده است و بنابراین احتمال آن نمی رود که سودی از آن طریق به دست آید.»
هندل همچنین اضافه کرد: سعید رجایی خراسانی نماینده ایران در سازمان ملل، در واکنش به قطعنامه جدید، شورا را «به عنوان ارگانی جانب دار و مغرض محکوم کرده است.» رجایی خراسانی همچنین گفت: «شورا اکنون آخرین فرصت خود را برای پایان دادن به این جنگ از دست داده است.»[٢] خبرنگار بی بی سی در پایان نتیجه گرفت که «ایران با این حرکت به موضع پیشین خود بازگشته است. اگرچه هفته پیش مایل به مذاکره به نظر می رسید. ایران به کمک پاکستان قطعنامه ای به شورا تسلیم کرده بود که با قطعنامه ای که درنهایت به تصویب شورا رسید چندان تفاوتی نداشت. بجز آنکه خواستار آتش بس در خلیج فارس نبود، زیرا ایران چنین شرطی را بیش از حد، مناسب حال عراق می داند. روز جمعه مذاکره پیرامون هر دو قطعنامه تا نیمه های شب پشت درهای بسته ادامه داشت، اما سپس پیش از آنکه ایران مذاکرات را کافی تشخیص داده باشد شورا تصمیم گرفت درمورد قطعنامه رأی بگیرد. روز دوشنبه به هنگام رأی گیری، پاکستان رأی ممتنع داد و گفت شورا بیش از حد عجله به خرج داده بوده است. پاکستان گفت فرصتی از دست نرفته است درحالی که ممکن بود یک کوشش پیگیر، دوطرف درگیر در جنگ را به مسیر مذاکرات ثمربخش هدایت کند.»[٣]
[١] خبرگزاری جمهوری اسلامی، نشریه گزارش های ویژه، شماره ٢٢٧، ١١/٨/١٣٦٢، صص ٦ و ٧، سازمان ملل - خبرگزاری فرانسه، ١٠/٨/١٣٦٢.
[٢] درعین حال گفت وگوها در داخل کشور درخصوص موضع نهایی جمهوری اسلامی ایران در قبال قطعنامه مذکور همچنان ادامه دارد. حجت الاسلام هاشمی رفسنجانی در یادداشت روزانه خود دراین باره می نویسد: «با دکتر ولایتی [وزیر امور خارجه] صحبت کردم که درمورد قطعنامه شورای امنیت سازمان ملل درخصوص آتش بس در خلیج فارس با شدت مخالفت نشود و راه برای پذیرش باز باشد.» (اکبر هاشمی رفسنجانی، آرامش و چالش (کارنامه و خاطرات سال ١٣٦٢)، به اهتمام مهدی هاشمی، چاپ سوم، تهران: دفتر نشر معارف انقلاب، ١٣٨٦، ص٢٧٣)
[٣] همان، صص ٢٤ و ٢٥، رادیو بی بی سی، ١٠/٨/١٣٦٢.